Ölüme Bağlı Tasarruf Nedir ve Hangi Yollarla Yapılır?
Kısa Yanıt
Ölümünüzden sonra mallarınızın nasıl değerlendirileceğini belirlemek istiyorsanız önce uygun hukuki aracı seçmek gerekir. Ölüme bağlı tasarruflar, vasiyetname ve miras sözleşmesi biçiminde yapılabilir. Biz amacınızı, aile durumunuzu ve mevcut yükümlülüklerinizi birlikte inceleriz. İşlemin şekli ile içerdiği kazandırmayı ayırarak hazırlanabilecek tasarrufu ve dikkat edilmesi gereken sınırları açıklarız.
Bir taşınmazı belirli kişiye bırakmak, aile işletmesinin devamını düşünmek veya mevcut bir vasiyetnamenin etkisini öğrenmek istiyor olabilirsiniz. Bu soruların hepsi aynı belgeyle ve aynı kurallarla çözülmez. Önce neyin, kime ve hangi hukuki sonuçla bırakılmak istendiği anlaşılmalıdır. Biz işlem türünü, saklı pay ilişkisini ve geçerlilik koşullarını birlikte değerlendiririz. Böylece yalnız bir metin hazırlanmasına değil, metnin diğer belgelerle ve malvarlığının bütünüyle nasıl işleyeceğine odaklanırız.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
İşlemin Şekli ile İçeriği Farklıdır
TMK 514, malvarlığının tamamında veya bir kısmında vasiyetname ya da miras sözleşmesiyle tasarrufa izin verir. Bu, işlemin hangi araçla yapıldığını gösterir. Mirasçı atama veya belirli mal bırakma ise belgenin içeriğidir. Örneğin bir evin bırakılması ile mirasın belirli oranına mirasçı atanması aynı sonucu doğurmaz. İstenen amacı bu ayrımı kurarak değerlendiririz.
Vasiyetname ile Sözleşmenin Bağlayıcılığı Ayrılır
Vasiyetname tek taraflı düzenlenir; kanuni şekle uyularak bundan dönülebilir (TMK 542). Miras sözleşmesi ise karşılıklı bir hukuki işlemdir ve sona ermesi ayrı hükümlere bağlıdır (TMK 545–548). Bu nedenle önceki bir sözleşme varken yeni vasiyet hazırlamak, eski yükümlülüğü kendiliğinden ortadan kaldıran bir yöntem olarak görülmemelidir.
Ehliyet ve Şekil Birlikte Sağlanmalıdır
Vasiyet ehliyeti TMK 502’de, miras sözleşmesi ehliyeti TMK 503’te düzenlenir. Vasiyetname resmi, el yazılı veya kanundaki olağanüstü koşullarda sözlü yapılabilir (TMK 531–541). İstenen sonucun açık yazılması, seçilen şeklin koşullarının ayrıca yerine getirilmesi gereğini ortadan kaldırmaz. Belgeleri bu iki başlık altında ayrı kontrol ederiz.
Tasarrufun Kapsamı Sınırsız Değildir
Saklı paylı mirasçıların durumu ve tasarruf edilebilir kısım ayrıca değerlendirilir. TMK 514 uyarınca üzerinde tasarruf edilmeyen kısım yasal mirasçılara kalır. Tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmalarda ise tenkis gündeme gelebilir (TMK 560). Pay hesabını yalnız tasarruf belgesinden değil, aile ve tereke bilgileriyle birlikte ele alırız.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Amacı Somutlaştırırız
Belirli bir malı bırakmak, kişiyi mirasçı atamak veya yükleme koymak gibi hedefleri ayırırız. Malvarlığındaki taşınmazların ve şirket paylarının yapısını da bu amaçla ilişkilendiririz.
Önceki Belgeleri Karşılaştırırız
Mevcut vasiyetnameleri, miras sözleşmelerini ve mal rejimi belgelerini birlikte okuruz. Birbirini tamamlayan hükümlerle çelişen yükümlülükleri belirler, gereken kayıt araştırmasını açıklarız.
Uygulanabilirliği İnceleriz
Malın kimliği, aile kayıtları, ehliyet bilgileri ve seçilecek düzenleme usulü üzerinde dururuz. Çözülmeden bırakılan noktaları ve daha sonra uyuşmazlık doğurabilecek ifadeleri belirleriz.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Amacınıza uygun tasarruf seçeneklerini ve mevcut belgelerle bağlantısını yazılı görüşte açıklayalım; resmî düzenleme öncesinde tamamlanacak bilgi ve işlemleri belirtelim.
Sık Sorulan Sorular
Vasiyetname ile miras sözleşmesi aynı şey midir?
Hayır. Belgelerin kuruluşu, bağlayıcılığı ve sona ermesi farklıdır. Hangisinin uygun olacağını, amacınız ve daha önce üstlendiğiniz yükümlülükler görülmeden yalnız adlarına bakarak belirlemeyiz.
Tasarruf hazırlamak için önce bütün malları listelemeli miyim?
İlk iletişimde amacınızı kısaca anlatmanız yeterlidir. Uygunluk değerlendirmesinden sonra hangi aile ve malvarlığı bilgilerinin gerekli olduğunu, kararlaştırılan inceleme kapsamına göre paylaşırız.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 502–504, 514, 531–548, 560
Konunuzu İletin
Önce tasarruftan beklediğiniz sonucu ve varsa mevcut belgenizi kısaca bildirin. Ardından ücretli çalışmanın kapsamını, ücretini ve takvimini başlamadan önce yazılı belirleyelim; gerekli belgeleri bu aşamadan sonra isteyelim. Son olarak seçenekleri ve seçilen işlemin hazırlanması için gereken adımları açıklayalım.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.