Vasiyetnamede İrade Sakatlığı Nasıl İncelenir?
Hazırlayan: Constantinople
Kısa Yanıt
Vasiyetnamenin mirasbırakanın gerçek iradesini yansıtıp yansıtmadığı, yalnız metne bakılarak her zaman anlaşılamaz. Yanılma, aldatma, korkutma ve zorlama ayrı olaylara dayanabilir. Biz ileri sürülen etkiyi, tasarrufla bağlantısını ve tarihleri birlikte inceleriz. Sağlığında dönme olanağı ile ölümden sonra iptal talebinin koşullarını ayırarak delil ve süre araştırmasının kapsamını belirleriz.
Bir yakının vasiyet hazırlanırken mirasbırakanı yönlendirdiğini düşünüyor olabilirsiniz. Ancak kişisel yakınlık, bakım vermek veya belgenin bir kişinin yararına olması tek başına ne yaşandığını açıklamaz. Hangi bilginin verildiği, hangi tehdidin ileri sürüldüğü ve bunun kararı nasıl etkilediği somutlaştırılmalıdır. Biz kişisel kanaatleri olaylardan ayırırız. Yazışmaları, tanık bilgilerini ve vasiyetin önceki sürümlerini tarih sırasıyla karşılaştırarak, ileri sürülen etkinin tasarruf anındaki iradeyle bağlantısını araştırırız.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Dört Ayrı Etki Aynı Başlıkta Düzenlenir
TMK 504, yanılma, aldatma, korkutma veya zorlama etkisiyle yapılan ölüme bağlı tasarrufu düzenler. Yanlış bilgiye inanmak ile başkası tarafından yanıltılmak aynı olgu değildir. Korkutma ve zorlama iddiasında da etkileyen davranış ayrıca açıklanmalıdır. İddianın adını koymakla yetinmeyiz; kimin hangi olayda ne yaptığını belirleriz.
Etki ile Tasarruf Arasında Bağlantı Aranır
TMK 557/2, tasarrufun bu etkilerin sonucunda yapılmasını iptal sebebi sayar. Bu nedenle ailede anlaşmazlık bulunmasıyla vasiyet kararının bundan doğduğu iddiası birbirinden ayrılır. Mirasbırakanın ne bildiğini, neye inandığını veya neden çekindiğini gösteren veriler araştırılır. Tasarrufu açıklayan başka olayların varlığı da göz önünde tutulur.
Sağlığında Dönme ve Ölümden Sonra Dava Ayrıdır
TMK 504’e göre mirasbırakan, yanılmayı veya aldatmayı öğrendiği ya da korkutma veya zorlamanın etkisinden kurtulduğu günden başlayarak bir yıl içinde tasarruftan dönmezse tasarruf geçerli sayılır. Ölümden sonraki iptal davası ise TMK 558–559 kapsamında ayrıca değerlendirilir. Mirasbırakanın öğrenme tarihiyle davacının öğrenme tarihi aynı değildir; her başlangıç kendi dayanağıyla belirlenmelidir.
Yazım Yanlışlığı Her Zaman Aynı Sorun Değildir
TMK 504, kişi veya şeyin belirtilmesinde açık yanılma bulunup gerçek arzu kesin belirlenebiliyorsa düzeltme öngörür. Bu düzenleme, iradenin oluşumunun sakat olduğu iddiasından farklı bir inceleme gerektirebilir. Bir ismin yanlış yazılması ile yanlış bilgi nedeniyle mal bırakılması dosyada ayrı sorular olarak ele alınır.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Olayı Daraltırız
Yanıltıcı bilgi, tehdit veya zorlayıcı davranış olarak neyin ileri sürüldüğünü belirleriz. Tarihi ve kaynağı belirsiz genel suçlamaları somut olaylarla karşılaştırırız.
İrade Açıklamalarını Karşılaştırırız
Önceki vasiyetler, yazışmalar ve farklı kişilere yapılan açıklamalar arasındaki değişimleri araştırırız. Bu değişimlerin sebebini tek bir varsayıma bağlamadan değerlendiririz.
Delil ve Süre Sorularını Ayırırız
Olayı kanıtlama ihtiyacıyla talebin zamanında ileri sürülmesi farklı konulardır. Öğrenme, tebligat ve baskının sona ermesi bilgilerini ayrı kayıtlarla kontrol ederiz.
Sık Sorulan Sorular
Belgenin bir kişiye çok yararlı olması aldatmayı gösterir mi?
Kazandırmanın kapsamı araştırılabilir; fakat iradeyi etkileyen somut davranış ve tasarrufla bağlantısı ayrıca ortaya konulmalıdır. Sonucun şaşırtıcı olması, bu bağlantının yerine geçmez.
İrade sakatlığı ile ehliyetsizlik aynı mıdır?
Hayır. Ehliyette kişinin işlem yapabilme durumu; irade sakatlığında kararın hangi etkiler altında oluştuğu incelenir. Aynı dosyada iki iddia varsa her biri için farklı deliller gerekebilir.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
Konunuzu İletin
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.