Vasiyetnamede Yanılma veya Hata Nasıl Değerlendirilir?
Kısa Yanıt
Vasiyette yanılma, yanlış yazılmış bir isimden yanlış bilgiye dayanılarak alınmış karara kadar farklı sorular doğurabilir. Kanun, gerçek arzunun kesin belirlenebildiği açık belirtme yanlışlığı için düzeltme de öngörür. Biz hatanın nerede bulunduğunu, tasarrufu nasıl etkilediğini ve öğrenme tarihlerini araştırırız. Düzeltme ile iptal ihtimalini aynı kabul etmeden değerlendiririz.
Vasiyetnamede bir kişinin adı yanlış yazılmış, bırakılan taşınmazın tanımı karışmış veya mirasbırakanın yanlış bir olaya inanarak karar verdiği ileri sürülmüş olabilir. Bunların tümü günlük dilde hata olarak anılsa da hukuki incelemeleri aynı değildir. Biz önce yanlış olduğu söylenen bilgiyi netleştiririz. Sonra metnin içeriğiyle diğer belgeleri karşılaştırırız. Amaç, varsayılan bir irade yaratmak değil; kanunun aradığı koşullar altında gerçek arzunun belirlenip belirlenemediğini ve iddianın hangi talebe bağlanabileceğini araştırmaktır.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Yanlışlık Kararın Oluşumunda Olabilir
TMK 504, yanılma etkisiyle yapılan ölüme bağlı tasarrufu düzenler. İddia, kişinin gerçeğe aykırı bir bilgi nedeniyle belirli kazandırmayı yaptığına dayanabilir. Hangi bilginin yanlış olduğu ve tasarrufla bağının ne olduğu somutlaştırılmalıdır. Kararın aile tarafından beklenmemesi, bu bağlantıyı kendiliğinden açıklamaz. Olaylar ile kişisel yorumları ayrı ele alırız.
Açık Belirtme Yanlışlığı İçin Ayrı Kural Vardır
TMK 504’ün ikinci fıkrası, kişi veya şeyin belirtilmesindeki açık yanılmada gerçek arzu kesin tespit edilebiliyorsa tasarrufun buna göre düzeltilmesini öngörür. Bir ad veya mal tanımındaki yanlışlık bu yönden araştırılabilir. Ancak düzeltme, metindeki her belirsizliğin istenen şekilde yeniden yazılabileceği anlamına gelmez. Kesinliğin dayanakları gösterilmelidir.
Öğrenme ve Sonraki Davranışlar Önemlidir
Mirasbırakan yanıldığını öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde tasarruftan dönmezse tasarruf, TMK 504 uyarınca geçerli sayılır. Ölümden sonra ileri sürülecek iptal talebi ise TMK 557–559 çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Mirasbırakanın öğrenme zamanı ile davacının öğrenme zamanını aynı takvimde birleştirmeyiz. Her tarih kendi dayanağıyla belirlenir.
Yanılma İddiası Delille İlişkilendirilir
Bir yanlışlığın varlığı kadar tasarrufun onun sonucunda yapıldığı iddiası da incelenir. Yazışmalar, önceki vasiyetler, kayıtlar ve doğrudan gözlemler bu araştırmada farklı bilgiler verebilir. Yanılma ile aldatma da ayrılmalıdır: yanlış bilginin kasten oluşturulduğu ileri sürülüyorsa ek olaylar araştırılır. İddianın adı, delilin yerine geçmez.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Yanlış Bilgiyi Belirleriz
Kişi, mal veya olay hakkındaki hangi bilginin yanlış olduğunu açıklarız. Doğru olduğu ileri sürülen durumu hangi kayıtların desteklediğini araştırırız.
Metni Diğer Kayıtlarla Karşılaştırırız
İsimleri nüfus kayıtlarıyla, mal tanımlarını mülkiyet bilgileriyle ve olay anlatımını mevcut belgelerle karşılaştırırız. Belirsizlikleri tahmin yoluyla kapatmayız.
Talebin Kapsamını İnceleriz
Düzeltme, yorum veya iptal yönünden hangi sorunun bulunduğunu değerlendiririz. Tasarrufun tamamıyla belirli hükmü arasında sonuç bakımından fark olabileceğini dikkate alırız.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Yanlış bilginin belgedeki etkisini yazılı görüşte gösterelim; düzeltme, yorum veya iptal değerlendirmesi için gerekli kayıtları ve öğrenme bilgilerini belirtelim.
Sık Sorulan Sorular
Yanlış yazılmış her isim vasiyeti geçersiz kılar mı?
TMK 504 gerçek arzu kesin belirlenebiliyorsa düzeltme imkanını düzenler. Bu nedenle ismin yanlışlığı görülünce inceleme bitmez; kastedilen kişinin belirlenmesine ilişkin dayanaklar araştırılır.
Mirasbırakanın sonradan fikrini değiştirmiş olması yanılma mıdır?
Fikir değişikliği ile tasarruf sırasında yanlış bilgiye dayanılması ayrı olgulardır. Sonraki açıklamanın vasiyetten dönme niteliği taşıyıp taşımadığı da biçim ve içerik yönünden ayrıca incelenebilir.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 504, 542, 557–559
Konunuzu İletin
Önce vasiyetteki yanlışlığın ne olduğunu ve bunun ne zaman öğrenildiğini kısaca anlatın. İkinci adımda ücretli çalışmanın kapsamını, ücretini ve takvimini yazılı belirleyelim; belgeleri uygunluk sonrasında isteyelim. Son adımda düzeltme ve diğer talep seçeneklerini, delillerin kapsamıyla birlikte açıklayalım.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.