Vasiyetname Nedir ve Hangi Türleri Vardır?
Kısa Yanıt
Vasiyetname, ölüm sonrasına ilişkin iradenin kanunda gösterilen biçimlerden biriyle açıklanmasını sağlar. Resmi, el yazılı ve sözlü vasiyetin koşulları farklıdır. Biz hangi türün söz konusu olduğunu, kişinin ehliyetini ve metnin anlamını ayrı değerlendiririz. Mevcut belgede şekil sorunu bulunması ile saklı payın etkilenmesi farklı talepler gerektirebilir.
Bir vasiyetname hazırlamak istediğinizde internetten bulunan örnek metnin yeterli olup olmadığını merak edebilirsiniz. Mevcut vasiyetname size tebliğ edildiğinde ise belgenin geçerliliği, hangi malı kapsadığı ve miras payınıza etkisi birlikte gündeme gelir. Biz önce belgenin türünü ve amacını belirleriz. Ardından şekil, ehliyet ve içerik incelemesini birbirinden ayırırız. Aile kayıtlarıyla malvarlığı bilgilerini metinle karşılaştırarak, hangi soruların yanıtlanması ve hangi belgelerin tamamlanması gerektiğini açıklarız.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Kanun Üç Vasiyet Şekli Öngörür
TMK 531’e göre vasiyet resmi şekilde, mirasbırakanın el yazısıyla veya sözlü yapılabilir. Resmi vasiyette görevli ve tanıklar, el yazılı vasiyette metin, tarih ve imza, sözlü vasiyette ise olağanüstü durum ve belgeleme kuralları belirleyicidir. Sözlü vasiyet günlük bir tercih olarak diğer iki yöntemin yerine geçirilmez.
Vasiyet Yapacak Kişinin Ehliyeti İncelenir
TMK 502, ayırt etme gücü ile on beş yaşın doldurulmasını arar. Ehliyet değerlendirmesi vasiyetin yapıldığı ana yöneliktir. İleri yaş, hastane yatışı veya bir sağlık raporu hakkında tek başına sonuç çıkarılmaz; ilgili kayıtların tasarruf tarihine ve yapılan işleme ne söylediği araştırılır.
Belgenin İçeriği Sonucu Belirler
TMK 516’daki mirasçı atama ile TMK 517’deki belirli mal bırakma ayrıdır. Bir kişiye mirasın oranı bırakılmış olması ile belirli taşınmazın vasiyet edilmesi farklı hukuki konumlar doğurabilir. Biz isimleri, mal tanımlarını ve paylaşım ifadelerini belgenin bütünü içinde okuruz; yalnız başlığa göre nitelendirme yapmayız.
Açılması Geçerliliğinin Kesinleşmesi Değildir
TMK 596, vasiyetnamenin geçerli olup olmadığına bakılmaksızın açılmasını öngörür. İptal sebepleri TMK 557’de, saklı payın korunması ise tenkis hükümlerinde düzenlenir. Bu nedenle açılma işlemi, şekil veya ehliyet tartışmasını kendiliğinden çözmez. Bildirim tarihleri ve olası talepler ayrıca incelenir.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Belgenin Bütününü İnceleriz
Asıl belgeyi, sayfaları, ekleri ve varsa daha eski vasiyetleri karşılaştırırız. Tek fotoğraftan eksik kalan tarih, imza veya başka tasarruf bulunup bulunmadığını belirleriz.
Amacı ve Hukuki Aracı Ayırırız
Belirli mal bırakılması mı, mirasçı atanması mı istendiğini açıklarız. Tasarrufun aile ilişkileri ve mevcut miras sözleşmeleriyle nasıl birleştiğini araştırırız.
Uyuşmazlığı Doğru Tanımlarız
Şekil, ehliyet, irade ve saklı pay iddialarını ayrı başlıklara yerleştiririz. Böylece her iddianın hangi kayıtlarla desteklenebileceğini ve hangi talebe bağlanacağını değerlendiririz.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Vasiyet türünü, tasarrufun amacını ve mevcut itirazları yazılı görüşte değerlendirelim; şekil, ehliyet ve saklı pay sorularının gerektirdiği belgeleri ayrı gösterelim.
Sık Sorulan Sorular
Her vasiyetname noterde mi yapılmalıdır?
Kanunda el yazılı ve olağanüstü koşullara özgü sözlü vasiyet de bulunur. Noterde bulunmaması tek başına el yazılı vasiyetin geçersiz olduğunu göstermez; TMK 538’deki özel koşullar incelenir.
Vasiyetname açıldıktan sonra inceleme yapılabilir mi?
Açılma ile geçerlilik incelemesi farklıdır. Açılma dosyası, tebligatlar ve ileri sürülen sebep görülerek talep ve süre değerlendirmesi yapılır. Tebligat tarihini ilk konu bildiriminizde belirtmeniz yararlı olur.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 502, 516–517, 531–541, 557–560, 596
Konunuzu İletin
Önce vasiyet hazırlığı mı yoksa mevcut belgeye ilişkin uyuşmazlık mı olduğunu kısaca anlatın. İkinci adımda ücretli incelemenin kapsamını, ücretini ve takvimini yazılı belirleyelim; uygunluk sonrasında gerekli belgeleri paylaşalım. Üçüncü adımda belgeye özgü seçenekleri, eksik kayıtları ve atılabilecek adımları açıklayalım.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.