Sözlü Vasiyetname Hangi Durumlarda ve Nasıl Yapılır?
Hazırlayan: Constantinople
Kısa Yanıt
Sözlü vasiyet, günlük konuşmada açıklanan her son isteği kapsamaz. Olağanüstü durum nedeniyle resmi veya el yazılı vasiyet yapılamaması ve kanundaki tanık ile belgeleme koşulları araştırılır. Biz olay takvimini, tanıkların üstlendiği görevi ve başvuru kayıtlarını inceleriz. Sonradan başka biçimde vasiyet yapma olanağı doğmasının etkisini de ayrı değerlendiririz.
Bir yakınınızın ölümünden önce belirli bir malı size bırakacağını söylediği anlatılıyor olabilir. Bu açıklamanın sözlü vasiyet olarak değerlendirilebilmesi, yalnız içeriğinin hatırlanmasına bağlı değildir. O sırada neden başka vasiyet şekline başvurulamadığı, kimlerin dinlediği ve ardından ne yapıldığı da görülmelidir. Biz olayın koşullarını sonradan oluşmuş yorumlardan ayırırız. Sağlık, ulaşım ve başvuru kayıtlarını tanık bilgileriyle birleştirerek, kanundaki istisnai yöntemin koşullarının somut olayda nasıl tartışılabileceğini açıklarız.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Olağanüstü Durum ve Diğer Yolların Kullanılamaması Birlikte Aranır
TMK 539; yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık veya savaş gibi olağanüstü durumlar yüzünden resmi ya da el yazılı vasiyet yapılamaması halinde sözlü yönteme imkan verir. Hastalık bulunması ile diğer yolların kullanılamaması ayrı araştırılır. Olayı yalnız hastane kaydı veya ölümün yakınlığıyla sınırlamayız.
İki Tanığa Son Arzular ve Görev Bildirilir
Mirasbırakan son arzularını iki tanığa anlatmalı ve uygun vasiyetnameyi yazmaları veya yazdırmaları görevini vermelidir (TMK 539). Konuşmayı tesadüfen duymak ile bu görevin verilmiş olması aynı değildir. Tanıklara ilişkin resmi vasiyet yasakları, okuryazarlık koşulu dışında burada da geçerlidir. Kimlik ve ilişki bilgileri ayrıca incelenir.
Tanıkların Belgeleme Süreci Ayrı Bir Koşuldur
TMK 540, tanıkların hemen yazıp imzaladıkları belgeyi birlikte vakit geçirmeden mahkemeye vermelerini veya doğrudan mahkemede tutanak düzenletmelerini öngörür. Kanunda belirli özel durumlarda hakim yerine geçecek kişiler de gösterilir. Bu nedenle yalnız anlatımın varlığı değil; ne zaman, kime ve hangi biçimde başvurulduğu da araştırılır.
Sonraki Olanaklar Sözlü Vasiyeti Etkileyebilir
TMK 541’e göre mirasbırakan için başka şekillerde vasiyet yapma olanağı sonradan doğarsa, bu tarihten bir ay sonra sözlü vasiyet hükümden düşer. Başlangıç noktası, her dosyada ilk beyan tarihi olarak alınmaz. Sonraki sağlık ve ulaşım koşulları, yaşam süreci ve diğer tasarruflar birlikte değerlendirilir.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Olay Takvimini Kurarız
Son arzuların açıklanması, tanıkların belgelemesi ve başvuru zamanını ayrı gösteririz. Aradaki sürede neler yaşandığını ilgili kayıtlarla karşılaştırır, açıklanamayan boşlukları belirleriz.
Tanıkların Bilgisini İnceleriz
Tanıkların aynı açıklamayı nasıl duyduklarını ve hangi görevi üstlendiklerini araştırırız. Söylentilerle bizzat gözlenen olayları ayırarak anlatımların birbiriyle bağlantısını kontrol ederiz.
Diğer Yöntemlere Erişimi Araştırırız
Resmi veya el yazılı vasiyet yapılamamasına ilişkin somut koşulları değerlendiririz. Sonradan bu imkanın doğup doğmadığını başlangıçtaki olağanüstü durumdan ayrı inceleriz.
Sık Sorulan Sorular
Ölmeden önce söylenen her mal bırakma isteği sözlü vasiyet midir?
Hayır. Olağanüstü durum, diğer vasiyet şekillerinin kullanılamaması, iki tanığa görev verilmesi ve belgeleme süreci birlikte araştırılır. Açıklamanın içeriği tek başına bu koşulların yerine geçmez.
Tanıkların sonradan yazdığı bir anlatım yeterli midir?
TMK 540’taki belgeleme ve gecikmeksizin başvuru süreci önemlidir. Ne zaman ve nasıl hareket edildiği görülmeden yalnız bir yazılı anlatım üzerinden uygunluk sonucu açıklamayız.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 536, 539–541, 557–559
Konunuzu İletin
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.