Hukuka veya Ahlaka Aykırı Vasiyet Hükmü İptal Edilebilir mi?
Kısa Yanıt
Vasiyetteki her koşulun yerine getirilmesi gerekip gerekmediği, koşulun ne istediğine bağlıdır. Hukuka veya ahlaka aykırı hükümler ile anlamsız ya da yalnız rahatsız edici hükümler aynı sonuca bağlanmaz. Biz metindeki yükümlülüğü, amaçlanan kazandırmayı ve hükmün diğer tasarruflarla ilişkisini ayırırız. İptal, yorum ve saklı pay sorularını dosyaya uygun biçimde değerlendiririz.
Size bir mal bırakılmış, fakat karşılığında kişisel hayatınızı etkileyen bir davranış istenmiş olabilir. Ya da bir vasiyet hükmünün hukuka aykırı amaç taşıdığını düşünüyorsunuzdur. Önce tam olarak hangi davranışın istendiği ve bunun kazandırmayla nasıl ilişkilendirildiği anlaşılmalıdır. Biz hükmü belgeden koparmadan okuruz. Metinde kullanılan koşul ve yükleme ifadelerini ayırır; tartışmanın kişisel hoşnutsuzluktan mı, hukuki bir aykırılık iddiasından mı doğduğunu somutlaştırırız. İncelemede bütün vasiyetin kapsamı önem taşır.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Koşul ile Yüklemenin İşlevi Ayrılır
TMK 515, ölüme bağlı tasarrufların koşul veya yüklemeye bağlanabileceğini düzenler. Metindeki talimatın kazandırmayı bir olayın gerçekleşmesine mi bağladığı, yoksa bir edim mi istediği araştırılır. Günlük dilde kullanılan kelime, tek başına hukuki nitelendirmeyi belirlemez. İstenen davranış ve kazandırma arasındaki ilişki belgenin bütünü üzerinden kurulur.
Aykırı Hüküm ile Rahatsız Edici Hüküm Aynı Değildir
TMK 515’e göre hukuka veya ahlaka aykırı koşul ve yükleme, ilgili tasarrufu geçersiz kılar. Anlamsız veya yalnız başkalarını rahatsız edici olanlar ise yok sayılır. Bu ayrım önemlidir: uygulanmayacak her koşul için aynı sonuca gidilmez. Biz hükmün içeriğini ve talimatın kazandırmayla bağını ayrı inceleriz.
İptal Talebinin Kapsamı Belirlenmelidir
TMK 557/3, tasarrufun içeriğiyle koşul ve yüklemelerdeki hukuka veya ahlaka aykırılığı iptal sebebi sayar. TMK 558 uyarınca talep belgenin tamamına veya bir kısmına ilişkin olabilir. Hangi hükmün, kimin talebiyle ve ne kapsamda tartışılacağı belirlenmeden bütün vasiyetin ortadan kalkacağı sonucuna varılmaz.
Saklı Pay İhlali Ayrı Bir Sorudur
Bir yakının mirasta az pay alması veya dışarıda bırakılması tek başına hukuka ya da ahlaka aykırılık iddiasıyla aynı değildir. Saklı payın korunmasına ilişkin tenkis TMK 560’ta düzenlenmiştir. Biz tasarrufun içeriğindeki aykırılık iddiası ile tereke ve pay hesabına dayanan talebi birbirinden ayırırız.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Hükmü Tam Olarak Belirleriz
Koşulun veya yüklemenin yalnız özetini değil, vasiyetteki tam ifadesini inceleriz. Diğer maddelerle kurduğu bağı ve hangi malı kapsadığını açıklarız.
Davranışın Kapsamını Araştırırız
Kimden, ne zaman ve hangi davranışın beklendiğini somutlaştırırız. Yerine getirilip getirilmediği iddiasıyla hukuken istenebilir olup olmadığı sorusunu ayrı tutarız.
Talep ve Delilleri Eşleştiririz
İlgili kişinin menfaatini, ileri sürülen aykırılığı ve istenen sonucu belirleriz. Metin dışındaki olayların hangi noktayı açıklayabileceğini ve hangi kayıtların gerektiğini değerlendiririz.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Tartışılan hükmü, beklenen davranışı ve istenen sonucu yazılı görüşte açıklayalım; yorum, iptal ve diğer taleplerin delil ihtiyaçlarını ayıralım.
Sık Sorulan Sorular
Hoşuma gitmeyen bir koşul iptal sebebi midir?
Kişisel hoşnutsuzluk ile hukuka veya ahlaka aykırılık aynı ölçüt değildir. Koşulun içeriği ve tasarrufla bağı incelenir. Anlamsız ya da yalnız rahatsız edici hükümler için de ayrı düzenleme vardır.
Bir hüküm sorunluysa bütün vasiyetname iptal olur mu?
Talep ve etkisi somut hükme göre değerlendirilir. TMK 558 kısmi iptale de imkan verir. Diğer kazandırmalarla bağlantı görülmeden bütün belge için genel bir sonuç açıklamayız.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 515, 557–560
Konunuzu İletin
Önce sorunlu gördüğünüz hükmü ve mevcut aşamayı kısaca bildirin. İkinci adımda ücretli çalışmanın kapsamını, ücretini ve takvimini yazılı kararlaştıralım; belgeleri uygunluk sonrasında isteyelim. Üçüncü adımda hükmün anlamını, talep seçeneklerini ve ilerlemek için gerekli bilgileri açıklayalım.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.