Vasiyetname Yapma Ehliyeti Hangi Şartlara Bağlıdır?
Hazırlayan: Constantinople
Kısa Yanıt
Vasiyet yapma ehliyeti, kişinin vasiyet tarihindeki ayırt etme gücü ve yaşı üzerinden değerlendirilir. İleri yaş ile ehliyetsizlik birbirine eşit kabul edilmez. Biz sağlık kayıtlarını, işlem koşullarını ve somut tanık bilgilerini birlikte inceleriz. Bir raporun hangi tarihe ve soruya ilişkin olduğunu ayırarak ehliyet iddiasında gereken araştırmayı ve mevcut delillerin sınırını açıklarız.
Bir yakının vasiyetini yaptığı dönemde hastalık yaşaması veya ilaç kullanması sizde ehliyet konusunda şüphe doğurabilir. Buna karşılık vasiyet düzenlemek isteyen kişinin yalnız yaşı nedeniyle işlem yapamayacağı da düşünülebilir. İki durumda da asıl soru, kişinin ilgili tasarrufu yaptığı sıradaki durumudur. Biz hastalık adını veya yaş bilgisini tek başına sonuca dönüştürmeyiz. İşlem tarihini merkeze alarak tıbbi kayıtları, düzenleme belgelerini ve o dönemi bizzat bilen kişilerin anlatımlarını birlikte değerlendiririz.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Yaş ve Ayırt Etme Gücü Birlikte Aranır
TMK 502, vasiyet yapabilmek için on beş yaşın doldurulmasını ve ayırt etme gücünü gerekli görür. Miras sözleşmesinin TMK 503’teki ehliyet koşullarıyla bu düzenleme karıştırılmamalıdır. İnceleme önce belgenin türünü doğru belirlemekle başlar. Kişinin güncel durumu kadar tasarruf anındaki durumunu gösteren kayıtlar da önem taşır.
Önemli Olan Vasiyetin Yapıldığı Andır
TMK 557/1, tasarrufun ehliyetin bulunmadığı sırada yapılmasını iptal sebebi sayar. Bu nedenle yıllar sonraki bir sağlık olayı, önceki tarihe doğrudan taşınmaz. Eski kayıtlar da hangi dönemi açıkladıkları yönünden okunur. Süreç içindeki değişimleri gösteren muayene ve tedavi bilgilerini tarih sırasıyla karşılaştırırız.
Tıbbi Tanı ile Hukuki Soru Aynı Değildir
TMK 13’teki ayırt etme gücü, akla uygun davranabilme yeteneğiyle ilgilidir. Belirli bir hastalık veya ilaç kaydı, etkisinin tasarruf anında ne olduğuna ilişkin araştırmayı gerektirebilir. Tıbbi değerlendirme gereken sorularda uzman incelemesi ile belgenin hukuki yorumunu birbirine karıştırmayız. Kayıtların eksik olduğu noktaları açıkça belirtiriz.
İrade ve Şekil İddiaları Ayrıca Değerlendirilir
Kişinin vasiyet yapabilecek durumda olması, metnin kendisine ait olup olmadığı veya baskı altında düzenlenip düzenlenmediği sorularını çözmez. TMK 557 bunları ayrı iptal sebepleri olarak düzenler. Aynı dosyada birden fazla iddia bulunuyorsa delillerin hangi iddiayı desteklediğini ayırmak gerekir. Genel bir şüphe yerine somut olay araştırması yapılır.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Tarihe Yakın Kayıtları Araştırırız
Vasiyet tarihine yakın sağlık kayıtlarını, varsa kısıtlama dosyasını ve düzenleme sırasında alınan bilgileri sıralarız. Sonraki belgelerin önceki tarihe ilişkin dayanaklarını inceleriz.
Tanık Bilgisini Somutlaştırırız
Tanığın kişiyi ne zaman gördüğünü, hangi konuşma veya davranışı gözlemlediğini araştırırız. Genel kanaatle işlem tarihine dair doğrudan gözlemi birbirinden ayırırız.
Belgenin Bütününü Kontrol Ederiz
Vasiyetin türünü, tarihini, içeriğini ve düzenleme sürecini birlikte inceleriz. Ehliyet iddiasına ek olarak araştırılması gereken şekil veya irade sorularını belirleriz.
Sık Sorulan Sorular
İleri yaştaki kişi vasiyet yapabilir mi?
Kanun üst yaş sınırı koyan bir ehliyet ölçütü düzenlemez. Ayırt etme gücü ve diğer koşullar işlem tarihinde değerlendirilir. Yaş bilgisi tek başına vasiyetin geçerli veya geçersiz olduğunu açıklamaz.
Noterde yapılması ehliyet itirazını engeller mi?
Resmi düzenleme kayıtları önemlidir; fakat ehliyetsizlik iddiası ayrıca incelenebilir. İşlem tarihindeki durumu açıklayan sağlık kayıtları ve diğer deliller birlikte değerlendirilir.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 13, 502–503, 557–559
TMK 502; sağlık kayıtları ve uzman incelemesi
Konunuzu İletin
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.