Miras Sözleşmesi Yapma Ehliyeti Nasıl Belirlenir?
Kısa Yanıt
Miras sözleşmesinde ehliyet, imza atan kişilerin yaşından ibaret değildir. Ayırt etme gücü, erginlik, kısıtlılık ve sözleşmedeki rol birlikte değerlendirilir. Biz işlem tarihindeki kayıtları araştırır, ölüme bağlı tasarrufu yapan kişiyle sözleşmenin diğer tarafının konumunu ayırır ve hangi belgenin hangi soruya cevap vereceğini açıklarız.
Sözleşmenin imzalandığı sırada bir tarafın sağlık durumundan veya kısıtlı olup olmadığından şüphe ediyorsunuz. Ya da yeni sözleşmede hangi ehliyet şartlarının aranacağını bilmek istiyorsunuz. İleri yaş, tek bir tanı veya bugün verilen bir rapor, geçmiş işlem tarihinin bütününü açıklamayabilir. Biz önce sözleşmedeki kişileri ve üstlendikleri işlemleri ayırırız. Ardından imza tarihini, sağlık ve vesayet kayıtlarını birlikte değerlendirir; eksik araştırma ile hukuki belirsizliği somut olarak gösteririz.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
TMK 503 ile Vasiyet Ehliyetini Karıştırmayın
TMK 503, miras sözleşmesi yapabilmek için ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmama şartlarını öngörür. TMK 502’de vasiyet için düzenlenen yaş şartı buraya doğrudan taşınamaz. Sözleşmenin hangi tarafının ölüme bağlı tasarrufta bulunduğu ayrıca belirlenir. Bu ayrım yapılmadan bütün imza sahipleri için aynı kısa kontrol listesini uygulamak yanıltıcı olabilir. Metindeki kazandırma ve karşı edimlerin hukuki yönünü önce açıklığa kavuştururuz.
Esas Alınacak Tarih İşlemin Yapıldığı Tarihtir
Ayırt etme gücü değerlendirmesinde TMK 13 ve işlem tarihindeki durum önem taşır. Bugünkü sağlık tablosundan geçmişe otomatik sonuç çıkarmayız. İşleme yakın muayene, tedavi ve ilaç bilgileriyle kişinin o sıradaki davranışlarına ilişkin kayıtlar birlikte incelenir. Sağlık belgelerinin hangi soruyu cevapladığını açıklarız; tıbbi değerlendirme gerektiren bir konuda yalnız aile üyelerinin kanaatiyle sonuç bildirmeyiz.
Temsil, Şekil ve İptal Ayrı İncelemelerdir
Miras sözleşmesinin karşı tarafının konumu, varsa temsil yetkisi ve vesayet kararları ayrıca araştırılır. Ölüme bağlı iradenin açıklanmasıyla başka bir edimin üstlenilmesi birbirine karıştırılmaz. Resmî şekil TMK 545, ehliyetsizlik nedeniyle iptal ise TMK 557 kapsamında değerlendirilir. Noterde işlem yapılmış olması, sonradan ileri sürülen her ehliyet iddiasının cevabını tek başına vermez. Düzenleme kayıtları ile iddiayı destekleyen belgeleri karşılaştırırız.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Tarafların İşlemdeki Rolü
Kazandırmayı yapan kişiyi, lehtarı ve varsa karşı edim borçlusunu ayırırız. Aynı kişinin birden fazla rol üstlenmesi halinde her işlemi ayrıca değerlendiririz.
İşlem Tarihine Yakın Kayıtlar
Yaş, evlilik veya ergin kılınma bilgilerini; kısıtlılık kararlarını ve ilgili sağlık kayıtlarını zaman sırasına koyarız. Sonradan oluşan durumla işlem anını ayırırız.
İddianın Dayanağı
Ehliyet itirazının hangi somut olaya dayandığını belirleriz. Eksik belge, uzman incelemesi ihtiyacı ve diğer geçerlilik sorunlarını birbirinden ayırarak sonraki çalışma kapsamını açıklarız.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Sözleşmedeki her tarafın rolünü ve işlem tarihindeki durumunu yazılı görüşte açıklayalım; ehliyet itirazının belge ve uzman incelemesi ihtiyaçlarını ayıralım.
Sık Sorulan Sorular
İleri yaş tek başına sözleşmeyi geçersiz kılar mı?
Hayır. İşlem tarihindeki ayırt etme gücü ve diğer ehliyet şartları değerlendirilir. Yaşı, sağlık durumunu ve olay kayıtlarını birlikte ele alırız; yalnız doğum tarihinden geçersizlik sonucu çıkarmayız.
Sonradan verilen kısıtlılık kararı eski işlemi otomatik kaldırır mı?
Kararın tarihi ve dayanağı, önceki işlemdeki durumla birlikte incelenir. Sonraki bir kararın geçmişteki bütün işlemleri aynı biçimde etkilediğini varsaymayız. İlgili dönem kayıtları önem taşır.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
13, 502–503, 545, 557
Ehliyet Şüphesini İşlem Tarihine Göre İnceleyelim
Önce sözleşme tarihini, tarafları ve şüphenizin nedenini kısaca iletin. Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Ardından kararlaştırılan kayıtları inceleyip hangi iddiaların ve eksik araştırmaların ele alınacağını açıklayalım. İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir; gerekli belgeleri çalışma netleştikten sonra isteriz. Konunuzu İletin.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.