İngiltere Ve Galler’de Mali Talepler Nasıl Değerlendirilir?
Nafaka ve Tazminat
İngiltere ve Galler’de bir mali talep inceleniyorsa Türk mal rejimindeki hesap doğrudan uygulanacakmış gibi düşünülmemelidir. Yetkili mahkeme ve başvurunun hukuki yolu belirlendikten sonra gelir, kazanma kapasitesi, malvarlığı, borçlar ve ihtiyaçlar birlikte değerlendirilir. Matrimonial Causes Act 1973’ün 25. maddesindeki yaklaşım, özellikle ailenin küçük çocuklarının refahını ve olayın bütün koşullarını dikkate alır.
İngiltere ve Galler’de boşanma davasına bakılabilmesi, Domicile and Matrimonial Proceedings Act 1973’ün 5. maddesindeki yetki bağlantılarıyla ayrıca incelenir. Başvuru tarihindeki habitual residence ve domicile bağları önemlidir; bunlar vatandaşlıkla aynı kavramlar değildir. Bu boşanma yetkisi değerlendirmesi, belirli bir mali talebin hangi yoldan ileri sürülebileceğini tek başına çözmez. İskoçya, Kuzey İrlanda ve İrlanda Cumhuriyeti için aynı kural uygulanıyormuş gibi hareket edilmemeli; ilgili yargı alanındaki yetkili hukukçunun değerlendirmesi alınmalıdır.
Evliliğin süresi, tarafların yaşı, önceki yaşam düzeyi, sağlık durumu, aileye ekonomik veya bakım yoluyla yapılan katkılar değerlendirme başlıkları arasındadır. Finansal bağların uygun zamanda sona erdirilip erdirilemeyeceği de ayrı bir konudur. Bu yüzden belirli bir maaş, evlilik süresi veya mal miktarından hareketle kesin bir ödeme sonucu çıkarılamaz. Nafaka, toplu ödeme, malvarlığına ilişkin düzenleme ve evliliğin sona ermesinin tanınması birbirinden ayrılmalıdır.
Bu konu İngiltere ve Galler ile sınırlıdır; İskoçya, Kuzey İrlanda veya İrlanda Cumhuriyeti için aynı açıklama otomatik kullanılamaz. Türkiye bağlantılı dosyada ücretli yazılı incelememiz, Türk belgelerinin ve taleplerinin kapsamını ele alır; yabancı yargı alanında yetkili hukukçunun ayrıca değerlendirmesi gereken soruları ayrı gösterir. İlk hazırlık için her ülkedeki gelir, hesap, taşınmaz ve borçları; çocukların giderlerini ve mevcut kararları listeleyin. Başka ülkede boşanmış olmak, burada mutlaka yeni bir mali talep hakkı doğurmaz; uygun başvuru yolu ve koşulları ayrıca incelenmelidir.
Birleşik Krallık ve İrlanda Bağlantılı Dosyada Mali Taleplerden Önce Neler Kontrol Edilir?
Hangi ülke ve yargı alanından söz edildiği neden önemlidir?
İngiltere ve Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda aynı aile hukuku sistemi olarak ele alınmaz. İrlanda Cumhuriyeti ayrı devlettir. Buradaki İngiltere ve Galler’e ilişkin bilgiler diğer alanların boşanma, mali talep veya tanıma kurallarının yerine geçmez. Hangi makam önünde hangi sonuç istendiği ve mevcut yabancı davalar baştan belirtilmelidir.
Türkiye’de dava ile İngiltere ve Galler’de dava seçenekleri nasıl ayrılır?
Türkiye bakımından TMK 168 ve MÖHUK 40–41 çerçevesindeki yetki incelemesi yapılır. İngiltere ve Galler’de boşanmaya ilişkin habitual residence ve domicile bağlantıları Domicile and Matrimonial Proceedings Act 1973’ün 5. maddesine göre ayrıca değerlendirilir. Vatandaşlık, yerleşim ve hayatın fiilî merkezi aynı kavramlar değildir. Bir ülkede boşanma yetkisi bulunması bütün mali taleplerin orada aynı yoldan ileri sürülebileceğini göstermez. Paralel süreçlerde ilk başvuru tek başına sonuç garantisi değildir.
Türkiye’de belge ve temsil hazırlığında neler ayrılır?
Bütün vatandaşlıklar, evlilik ve kayıt belgeleri, ortak yaşam tarihleri, yabancı adresler, sözleşmeler ve mevcut kararlar hazırlanır. Yurt dışında yapılan evliliğin geçerliliği, Türkiye’de nüfusa bildirilmesi ve davada nasıl ispatlanacağı ayrı sorulardır. Avukatın boşanma ve malvarlığı işlemlerine ilişkin yetkisi açık olmalıdır. Türk noteri, yetkili dış temsilcilik veya yabancı noter seçenekleri şekil, tasdik ve çeviri koşullarıyla değerlendirilir. Apostil içeriği veya kararın tanınmasını onaylamaz; her belge ve tercüme için tek zorunlu ülke veya onay yolu varsayılmaz.
Anlaşmalı boşanma ve kararın kesinleşmesi mali planı nasıl etkiler?
Türk hukuku uygulanıyorsa en az bir yıllık evlilik, hâkimin eşleri şahsen dinlemesi ve mali sonuçlarla çocuklara ilişkin koşulların denetlenmesi önem taşır. Mal rejiminin anlaşmayla tasfiyesi zorunlu değildir; protokoldeki feragatler ayrıca incelenir. Çekişmeli davada sebep, delil ve kusurun önemi talebe göre değişir. Duruşmada yalnız hüküm sonucu açıklanmışsa gerekçeli kararın yazılması, her tarafa tebliğ ve kanun yolu süresi ayrı aşamalardır. Kısa karara bakarak yeniden evlilik veya malvarlığı işlemi planlanmamalıdır.
Türk mal rejimi hesabı ile İngiltere ve Galler mali talepleri aynı mıdır?
Hayır. Önce her talep için uygulanacak hukuk ve uygun başvuru yolu belirlenir. MÖHUK 15’in evlenme anına bağlı hukuk seçimi ve sıralaması, taşınmaz tasfiyesinde yer hukuku ve üçüncü kişilerin korunması kendi koşullarıyla incelenir. Türk edinilmiş mal rejimi uygulanıyorsa kişisel ve edinilmiş mal, borç, katkı ve artık değer hesabı yapılır; her malın yarısının mülkiyeti otomatik geçmez. İngiltere ve Galler’de ise Matrimonial Causes Act 1973’ün 25. maddesindeki bütün olay koşulları, çocukların refahı, gelir ve kazanma kapasitesi, ihtiyaçlar, sağlık, yaş, evlilik süresi, önceki yaşam düzeyi ve aileye katkılar birlikte değerlendirilir. Finansal bağların uygun zamanda sona erdirilmesi ayrıca ele alınır.
Nafaka ve tazminat hangi dosyalara ait olabilir?
Boşanma, mal rejimi, eş veya çocuk nafakası ile maddi ve manevi tazminat farklı hukuki taleplerdir. Türk hukuku uygulanıyorsa ihtiyaç, ödeme gücü, kusur ve ilgili talebin koşulları ayrı kontrol edilir. Maddi ve manevi tazminatın ödeme biçimi aynı değildir. Yabancı karar, protokol veya feragatin etkisi görülmeden ikinci ülkede mutlaka yeni bir mali talep hakkı bulunduğu söylenemez. Önceki gider ve gelirler belgeye dayanmalıdır; kesin ödeme miktarı vaat edilemez.
Çocuğun hayat planı ve yabancı kararlar nasıl ele alınır?
Çocuğun ikameti, okul, sağlık, günlük bakım, güvenlik ve ebeveynlerle ilişki kayıtları hazırlanır. Türkiye’deki velayet ve kişisel ilişki düzeniyle İngiltere ve Galler’deki çocuk düzenlemeleri aynı işlem değildir. İngiltere ve Galler’de Children Act 1989’un 1. maddesindeki çocuğun refahı önceliği ve 8. maddesindeki child arrangements order, çocuğun kiminle yaşayacağı veya görüşeceği gibi düzenlemeler bakımından önemlidir. Çocuğun yaşına ve anlayışına göre görüşü de değerlendirilir. Kısa seyahat, ülke değiştirme ve hukuka aykırı götürme veya alıkoyma ayrılır. 1980 ve 1996 Lahey sözleşmelerinin ilgili devletler ve tarihler bakımından uygulanması kontrol edilir. İade süreci nihai velayet uyuşmazlığını çözmez; koruma kararının tanınmasıyla zorla uygulanması da ayrı aşamalar olabilir.
Birleşik Krallık kararının Türkiye’de, Türk kararının orada kullanılması aynı mıdır?
Hayır. Türkiye’de nüfusa idari tescil veya mahkemede tanıma ve para ya da çocuk hükmü için icra yolu ayrı değerlendirilir. Birleşik Krallık bakımından Family Law Act 1986’nın yabancı boşanmanın tanınmasına ilişkin koşulları, Türk kararının Türkiye’deki etkisi ve dava başlangıcındaki ilgili bağlantılar incelenir. Bildirim, katılım imkânı ve kamu düzeni gibi ret sebepleri önemlidir. Medeni hâlin tanınması para hükümlerinin otomatik tahsili demek değildir. İrlanda Cumhuriyeti ve her farklı yargı alanı için ayrı araştırma ve yerel hukukçu değerlendirmesi gerekir.