Tereke Nedir?
Kısa Yanıt
Tereke, mirasbırakanın ölümüyle miras hukukuna konu olan malvarlığı ilişkilerinin bütününü ifade eder. Yalnız ev, arsa veya banka bakiyesi değildir; geçebilen alacaklar ve borçlar da değerlendirilir. Tapuda kayıtlı görünen her değerin bütünü veya ölüm sonrasında yakınlara yapılan her ödeme aynı hesaba girmez. Doğru tereke hesabı, malların listesinden önce hakların niteliğini araştırır.
Miras kalan evi biliyor fakat borçların ne kadar olduğunu bilmiyor olabilirsiniz. Bir mirasçı, ölen kişiye ait olmadığı söylenen bir malın da paylaşılmasını istiyor olabilir. Başka bir durumda banka bakiyesi ile eşin mal rejimi talebi aynı tutarın içinde değerlendirilmiş olabilir. Biz önce ölüm tarihini ve malvarlığı ilişkilerini belirleriz. Her değerin gerçekten mirasbırakana ait olup olmadığını, borcun dayanağını ve mirasla geçiş koşullarını ayrı inceler; tespit ile paylaşımı birbirine karıştırmayız.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Terekenin Aktifi Nasıl Belirlenir?
TMK 599, mirasçıların ayni hakları, alacakları ve diğer malvarlığı haklarını kural olarak kazanmasını düzenler. Taşınmaz, araç, banka alacağı veya şirket payı için önce hak sahipliği araştırılır. Bir malın yalnız bir bölümünün mirasbırakana ait olması hâlinde diğer kişilerin payları terekeye dahil edilmez. Kayıt tarihi ve edinim dayanağı bu nedenle önemlidir.
Borçlar ve Diğer Yükümlülükler Araştırılır
Tereke değerlendirmesi mal listesinden ibaret değildir. Banka, sözleşme, vergi veya başka borç iddiaları kendi dayanaklarıyla incelenir. TMK 599 ve 641 kapsamındaki sorumluluk kuralları ile ret veya resmî defter seçenekleri birlikte ele alınabilir. Bir talebin mirasbırakana yöneltilmiş olması, tutarının ve hukuki geçerliliğinin sorgulanamayacağı anlamına gelmez.
Her Hak veya Ölüm Sonrası Ödeme Terekeye Girmez
Kişiye bağlı bazı haklar ölümle sona erer; bazı talepler ise yakınların şahsında doğrudan doğabilir. Eşin mal rejimi alacağı da miras payından ayrılır. Bu nedenle bir ödemenin kime, hangi sözleşme veya kanun hükmüne göre yapıldığı belirlenir. “Ölümden sonra geldi” açıklaması, bir değeri kendiliğinden bütün mirasçılara ait yapmaz.
Tespit, Koruma ve Paylaşım Farklı Aşamalardır
TMK 589–590 kapsamında tereke mallarının korunması ve yazımı gündeme gelebilir. Hangi malın bulunduğunun tespiti, o malın hangi mirasçıya bırakılacağını belirleyen paylaşım değildir. Paylaşım için TMK 640 ve devamındaki ortaklık yapısı, miras payları ve talepler ayrıca değerlendirilir. Eksik mal veya borç varken yalnız görünen değerleri bölmek ileride yeni uyuşmazlık doğurabilir.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Ölüm Tarihindeki Malvarlığı
Tapu, banka, araç ve diğer hak kayıtlarını aynı tarih çerçevesinde karşılaştırırız. Önceki devir ile sonraki hareketi ayrı ele alırız.
Mülkiyet ve Alacak İddiaları
Malın tamamının mı, belirli payının mı veya yalnız alacağın mı terekeye ait olduğunu inceleriz. Üçüncü kişilerin ve eşin taleplerini ayırırız.
Eksik Kayıt ve Koruma İhtiyacı
Araştırılması gereken kurumları ve mevcut belgelere göre eksik kalan mal veya borç bilgilerini belirleriz. Somut risk varsa koruma seçeneklerini değerlendiririz.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Terekeye ait hak, alacak ve borçları yazılı görüşte ayıralım; ölüm tarihindeki kayıtların eksiklerini ve gerektiğinde koruma için incelenecek adımları belirtelim.
Sık Sorulan Sorular
Veraset ilamı terekenin bütün mallarını gösterir mi?
Mirasçılık belgesi esas olarak mirasçıları ve paylarını gösterir; bütün mal ve borçların eksiksiz envanteri değildir. Tereke kapsamı için ayrıca kayıt araştırması gerekir.
Tereke tespiti yapılınca miras paylaşılmış olur mu?
Hayır. Bir malın ve borcun belirlenmesi ile paylaşım aynı işlem değildir. Tespit sonrasında paylar, ortaklık ve somut paylaşım talebi ayrıca ele alınır.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 589–590, 598–599, 605, 619, 640–641
Önce Neyin Paylaşılacağını Belirleyelim
İlk olarak bildiğiniz mal veya borçları ve hangi kalemin tartışıldığını kısaca iletin. İkinci olarak ücretli çalışmanın kapsamını, ücretini ve takvimini yazılı belirleyip gerekli kayıtları isteyelim. Üçüncü olarak terekenin kapsamını, eksik bilgileri ve önce değerlendirilmesi gereken seçenekleri açıklayalım. Konunuzu İletin; mal listesinden hak ve borçları birlikte gösteren bir değerlendirmeye geçelim.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.