Hangi Haklar Mirasçılara Geçmez?
Kısa Yanıt
Mirasın bütün olarak geçmesi, ölene ait her hukuki ilişkinin devam edeceği anlamına gelmez. İntifa gibi bazı haklar ölümle sona erer. Manevi tazminat isteminin mirasçılara geçişinde önceden ileri sürülmüş olması önem taşıyabilir. Gelecekteki dönemsel ödeme ile ölümden önce doğmuş alacak da aynı şey değildir. Önce hakkın türü ve dayandığı özel düzenleme belirlenmelidir.
Yakınınızın yararlandığı bir kullanım hakkını sürdürebileceğinizi veya ona yapılan her ödemenin size devam edeceğini düşünüyor olabilirsiniz. Öte yandan, ölümle sona eren ilişki nedeniyle geçmişte doğmuş bütün alacakların da silindiği söylenmiş olabilir. Bu dosyalarda iki uç genelleme de yeterli değildir. Biz hakkın kişiye bağlı niteliğini, ölümden önce talep edilip edilmediğini ve önceki dönemlere ait alacağı ayrı inceleriz. Böylece devam etmeyen hakla hâlen araştırılması gereken parasal talebi birbirinden ayırabiliriz.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Kişisel İntifa Hakkı Mülkiyetle Aynı Değildir
TMK 797'ye göre gerçek kişiye ait intifa hakkı, hak sahibinin ölümüyle sona erer. İntifa hakkına konu evin mülkiyeti ise başka kişiye ait olabilir. Bu nedenle tapuda ölene ait hangi hakkın yazdığı araştırılır. Sadece kullanım veya gelir elde etme yetkisi bulunması, aynı evin mülkiyetinin mirasçılara geçtiği anlamına gelmez.
Manevi Tazminat İsteminin Daha Önce İleri Sürülmesi Önemlidir
TMK 25, mirasbırakan tarafından ileri sürülmemiş manevi tazminat isteminin mirasçılara geçmeyeceğini düzenler. Var olan başvuru, dava ve irade açıklamaları bu açıdan incelenir. Bu durum, yakınların ölüm nedeniyle kendi şahsında doğabilecek manevi tazminat talebiyle karıştırılmamalıdır. İki talebin hak sahibi ve hukuki kaynağı farklı olabilir.
Gelecekteki İrat ile Birikmiş Alacak Ayrılır
TMK 176, irat biçimindeki belirli tazminat ve nafaka ödemelerinde ölümün sona erdirici etkisini düzenler. Ancak gelecekteki ödeme ilişkisinin sona ermesiyle önceki dönemde doğmuş ve ödenmemiş alacağın durumu aynı soru değildir. Karar, borcun türü ve ödeme dönemleri incelenir. Bütün kalemleri tek cümleyle silmek veya hepsini devam ediyor saymak doğru olmaz.
Her Sözleşme Aynı Ölüm Kuralına Bağlanamaz
TMK 599'daki genel geçiş kuralı yanında sözleşmenin türü, kişisel özelliklere dayanması ve özel kanun hükümleri araştırılır. İş görme, ortaklık veya diğer ilişkilerde ölümün etkisi farklı olabilir. Biz sözleşmeyi görmeden bütün hakların bittiğini veya tamamının sürdüğünü söylemeyiz. İfa edilmiş bölümle gelecekteki kişisel edimi de birbirinden ayırırız.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Hakkın Doğru Adı
Tapu, sözleşme veya kararda mülkiyet, intifa, alacak ya da kişisel edimden hangisinin bulunduğunu belirleriz. Günlük kullanım ifadesiyle yetinmeyiz.
Önceden İleri Sürülen Talep
Dava ve başvuru kayıtlarıyla ölenin hangi istemi ne zaman açıkladığını inceleriz. Yakınların kendi taleplerini bu dosyadan ayırırız.
Dönem ve Ödeme Kayıtları
Ölüm öncesi birikmiş tutarlarla gelecekteki ödemeleri karşılaştırırız. Sona erme iddiasının hangi kalemleri gerçekten etkilediğini araştırırız.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Hangi hakkın sona erdiğini, hangi alacağın ayrıca araştırılacağını ve eksik kayıtları yazılı görüşte gösterelim; sonraki adımları birlikte ele alalım.
Sık Sorulan Sorular
Babam evin intifa sahibiydi; bu hakkı kullanmaya devam edebilir miyim?
TMK 797'deki ölümle sona erme kuralı ve tapudaki hakkın niteliği incelenir. Aynı evin mülkiyetinin kime ait olduğu ayrı belirlenir; intifayla malik sıfatı karıştırılmamalıdır.
Ölenin manevi tazminat davasını yakınların kendi acısı için sürdürebilir miyiz?
Ölenin ileri sürdüğü talebin intikali ile yakınların kendi manevi zararından doğabilecek istem farklıdır. Mevcut dava, hak sahibi ve sorumluluk sebebi ayrı değerlendirilmelidir.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
Hakkın Sona Ermesiyle Alacağın Durumunu Ayıralım
Önce hangi hak veya ödemenin devamını sorduğunuzu kısaca iletin. Ardından ücretli incelemenin kapsamını, ücretini ve takvimini yazılı belirleyip gerekli kayıtları isteyelim. Son adımda kişiye bağlı hakları, birikmiş alacakları ve ayrı doğabilecek talepleri açıklayalım. Konunuzu İletin; ölümün her kaleme etkisini ilgili hukuki dayanakla birlikte inceleyelim.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.