Hangi Haklar Mirasçılara Geçer?
Hazırlayan: Constantinople
Kısa Yanıt
Mirasla geçen değerler yalnız kayıtlı mallardan oluşmaz. TMK 599, ayni haklar, alacaklar, diğer malvarlığı hakları ve zilyetliğin kural olarak mirasçılara geçmesini düzenler. Ancak her sözleşme aynı şekilde sürmez; kişiye bağlı ilişkiler ayrıca incelenir. Ölümden önce doğmuş bir alacak ile yakınların ölüm nedeniyle kendi şahsında kazandığı talep de farklı kaynaklara dayanabilir.
Ölen yakınınızın birinden alacağı bulunduğunu biliyor, fakat talebi kimin ileri süreceğinden emin olamıyor olabilirsiniz. Bir şirket payı, devam eden sözleşme veya banka hakkı için de benzer tereddüt çıkabilir. Biz önce hakkın gerçekten mirasbırakana ait olup olmadığını ve ölümden önceki hukuki durumunu araştırırız. Ardından mirasla geçişini, birlikte hak sahipliğini ve somut işlem koşullarını değerlendiririz. “Mirasçı oldum” ifadesiyle her alacak üzerinde tek başına tasarruf yetkisi bulunduğu sonucunu birbirinden ayırırız.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Ayni Haklar ve Mülkiyet Payları
TMK 599, kanuni istisnalar saklı kalmak üzere mirasbırakanın ayni haklarının geçişini düzenler. Bir taşınmazın tamamı değil yalnız payı ölene aitse araştırma o pay üzerinden yapılır. Malın fiilen ailece kullanılması, tamamının terekede olduğu anlamına gelmez. Mülkiyet, sınırlı hak ve başkasına ait değer birbirinden ayrılmalıdır.
Alacağın Dayanağı ve Doğum Zamanı
Satış bedeli, verilmiş borç veya başka sözleşme alacağı için borçlu, miktar ve ödeme durumu araştırılır. TMK 599'daki geçiş, ispatı bulunmayan her aile iddiasını geçerli alacağa dönüştürmez. Sözleşme, ödeme kaydı ve zamana ilişkin olaylar incelenir. Alacağın ölümden önce doğmuş olmasıyla ölümün yeni bir talep doğurması ayrı meselelerdir.
Sözleşmenin Devamı Özel Hükme Bağlı Olabilir
Malvarlığıyla bağlantılı bütün sözleşmelerin ölümle mutlaka sona erdiği veya hepsinin istisnasız sürdüğü söylenemez. İlişkinin kişisel niteliği, ilgili kanun ve sözleşme hükümleri değerlendirilir. Ortaklık, çalışma veya başka özel ilişki bulunduğunda yalnız genel miras kuralına bakmak yeterli değildir. Biz hangi hükmün geçişi etkilediğini ayrıca belirleriz.
Geçen Hak ile Hakkı Tek Başına Kullanma Yetkisi Ayrıdır
Birden fazla mirasçı varsa TMK 640 kapsamındaki ortaklık yapısı dikkate alınır. Tereke alacağının ödenmesini istemek, sulh olmak veya alacağı devretmek aynı işlem değildir. Talebin kim adına ve kimlerin katılımıyla ileri sürüleceği incelenir. Mirasçılık belgesindeki oran, her tereke talebini kendi payı kadar tek başına tahsil edebilme sonucu doğurmayabilir.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Hakkın Hukuki Kaynağı
Tapu, sözleşme, hesap veya mahkeme kaydını inceleriz. İleri sürülen değerle dayanak belgenin aynı hakkı gösterip göstermediğini belirleriz.
Ölüm Öncesi ve Sonrası Hareketler
Hakkın doğumu, devri ve ödeme tarihlerini karşılaştırırız. Ölümden sonra yapılan işlemin önceden var olan hakla bağlantısını araştırırız.
Talep ve Yetki
Diğer mirasçıları, temsil durumunu ve istenen işlemi birlikte değerlendiririz. Hakkın varlığıyla talebi kullanma usulünü ayrı açıklarız.
Sık Sorulan Sorular
Borçlu, alacaklı öldüğü için borcun bittiğini söyleyebilir mi?
Hakkın niteliğine ve özel hükümlerine bakılır. Olağan malvarlığı alacağı sırf alacaklı öldüğü için kendiliğinden yok sayılmaz; ödeme ve sona erme iddiaları ayrıca incelenir.
Tapu hâlâ ölen kişinin adınaysa miras hakkı doğmamış mı olur?
TMK 599'daki kazanma ile sicil işlemleri farklıdır. Kaydın güncellenmesi ve tasarruf için gereken işlemler ayrıca değerlendirilir; eski isim tek başına hak yokluğu göstermez.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 575, 598–600, 640
Hangi Hakkın Kime ve Nasıl Geçtiğini Belirleyelim
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.