Tenkiste Sıra Nasıl Belirlenir?
Hazırlayan: Constantinople
Kısa Yanıt
Birden fazla bağış veya vasiyet varsa, saklı pay açığı doğrudan seçilen tek kişiden istenmeyebilir. Tenkisin hangi kazandırmadan başlayacağı, işlemlerin türüne ve tarihine bağlıdır. Biz kazandırmaları sıralayıp her birinin hukuki niteliğini ve hesabın bütünü içindeki yerini inceleyerek talebin hangi dayanaklarla kurulabileceğini belirleriz.
Size göre en büyük malı alan kişiye dava açmak yeterli görünebilir. Ancak mirasbırakanın başka vasiyetleri veya farklı tarihlerde yaptığı bağışlar varsa bunlar talebin kapsamını etkileyebilir. Biz önce yalnız tartışılan devri değil, saklı pay hesabıyla ilişkili bütün kazandırmaları araştırırız. Sonra bunların sıralamadaki yerini ve kime yöneltilecek istemi ayrı değerlendiririz. Böylece aile içindeki tepki veya malın bugünkü görünürlüğü yerine, hukuki sıraya uygun bir inceleme yapılmasını sağlarız.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Önce Kazandırmanın Türü Belirlenir
TMK 570 uyarınca tenkis önce ölüme bağlı tasarruflarda, yeterli olmazsa sağlararası kazandırmalarda ilerler. Vasiyetle bırakılan mal ile mirasbırakanın sağlığında yaptığı bağış aynı aşamada değerlendirilmez. Bir işlemin satış olarak görünmesi de niteliğinin araştırılmasına engel değildir; sözleşme ve ödeme kayıtlarını birlikte inceleriz.
Sağlararası İşlemlerde Tarihler Karşılaştırılır
Tenkise tabi sağlararası kazandırmalarda en yeni tarihten geriye doğru sıra izlenir. Ancak tarih listesi hazırlamak tek başına yeterli değildir. İşlemin TMK 565 veya ilgili özel hüküm kapsamında tenkise tabi olması ayrıca gerekir. Her eski devir sırf mirasçıya yapılmış olduğu için bu listeye otomatik olarak alınmaz.
Özel Sıra ve Dava Kapsamı Kontrol Edilir
TMK 570 kamu tüzel kişileri ile kamuya yararlı dernek ve vakıflara yapılan kazandırmalar için son sıra öngörür. Kazandırma alan her dernek veya vakfın kendiliğinden bu statüde olduğunu varsaymayız. Dava edilmeyen başka bir kazandırmanın bulunmasının seçilen davalıya etkisini ve orantılı sorumluluk kurallarını da ayrı inceleriz.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
İşlem Kronolojisi
Vasiyet, bağış, tapu ve ödeme tarihlerini tek çizelgede toplarız. İşlem tarihleri ile malların sonradan el değiştirdiği tarihleri birbirinden ayırırız.
Saklı Pay Açığı
Önceki hesapta bütün terekenin ve kazandırmaların dikkate alınıp alınmadığını kontrol ederiz. Sıralama sorununu eksik malvarlığı hesabından bağımsız görmeyiz.
Taraf ve Talep Yapısı
Kazandırma alan kişileri ve özel statü iddialarını inceleriz. Hangi kişiye hangi işlem nedeniyle talep yöneltildiğini ve karşı itirazları somutlaştırırız.
Sık Sorulan Sorular
En değerli malı alan kişiden başlanır mı?
Malın değeri tek başına sıra belirlemez. Kazandırmanın ölüme bağlı veya sağlararası olması, tenkise tabi niteliği ve tarihi birlikte değerlendirilir. En değerli görünen malın ilk sırada olacağını varsaymayız.
Bir vakfa yapılan her bağış en son mu tenkis edilir?
Kanundaki özel sıra belirli statüler içindir. Kurumun unvanında vakıf veya dernek yazması yeterli değerlendirme değildir; hukuki statü ve kazandırmanın niteliği belgelerle kontrol edilir.
Yalnız bildiğim bir bağışı anlatmam incelemeye yeter mi?
İlk konu bildirimi için bildiğiniz işlemi kısaca anlatabilirsiniz. Çalışma kapsamı belirlenince diğer vasiyet ve kazandırmaların araştırılması gerekip gerekmediğini değerlendiririz. Bir bağışın bilinmesiyle bütün sıralamanın tamamlandığını varsaymayız. Eksik işlem bilgilerini ve bunların mevcut talebin hesabına nasıl yansıyabileceğini ayrı başlıklar hâlinde açıklarız.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 561, TMK 563, TMK 565, TMK 570
Kazandırmaların Hukuki Sırasını Belirleyelim
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.