Saklı Pay Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
Kısa Yanıt
Saklı pay, bazı mirasçıların belirli tasarruflara karşı korunan payını ifade eder. Yasal miras payıyla aynı oran değildir; kişinin aile içindeki konumu ve terekenin hesabı belirleyicidir. Biz mirasçıları, önceki kazandırmaları ve kalan malvarlığını birlikte inceleyerek saklı pay ihlali iddiasının dayanağını ve ayrıca araştırılması gereken kayıtları açıklarız.
Vasiyetname veya geçmiş bir bağış nedeniyle mirastan beklediğiniz payı alamayacağınızı düşünüyorsunuz. Hangi oranın korunması gerektiğini ve yalnız adınıza düşen yasal paya bakmanın yeterli olup olmadığını bilmiyorsunuz. Saklı pay hesabı, tek bir taşınmazın değerinden ibaret değildir. Biz önce ölüm tarihini, mirasçı yapısını ve işlemleri belirleriz. Sonra malvarlığı ile borçları ve hesaba etkili kazandırmaları birlikte ele alır; korunan payın ihlal edilip edilmediğinin nasıl inceleneceğini gösteririz.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Önce Kimin Saklı Paylı Olduğu Belirlenir
TMK 505–506, altsoy, ana ve baba ile eşin saklı payını düzenler. Kardeşlerin güncel düzenlemede saklı payı bulunmaz. Ancak uygulanacak hükümler için mirasbırakanın ölüm tarihi de kontrol edilmelidir; geçmişteki bir ölüm için bugünkü oranlar otomatik kullanılmaz. Yasal mirasçılık sıfatı bulunması her durumda saklı pay hakkı bulunduğu anlamına gelmez. Aile kayıtları ve birlikte mirasçı olan kişiler bu incelemenin başlangıcıdır.
Oran Yasal Miras Payı Üzerinden Hesaplanır
TMK 506’ya göre altsoyun saklı payı yasal payının yarısı, ana ve babanın her birininki yasal payının dörtte biridir. Sağ kalan eşin saklı payı, altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı; diğer hâllerde yasal payının dörtte üçüdür. Bu oranlar bütün terekeye doğrudan uygulanmaz. Önce ilgili kişinin yasal payı bulunur; sonra saklı payı hesaplanır. Birden fazla kökün veya eşin bulunduğu dosyalarda bu sıra özellikle önemlidir.
Tereke ve Önceki Kazandırmalar Birlikte İncelenir
TMK 507–509, hesapta borçların indirilmesini, belirli karşılıksız kazandırmaların ve sigorta değerlerinin dikkate alınmasını düzenler. Sadece geride kalan banka bakiyesini veya yalnız devredilen evi görmek yeterli değildir. TMK 560 kapsamında tenkis için saklı payın karşılığının alınamaması ve tasarruf sınırlarının aşılması değerlendirilir. Mirasçı kendisine kalan değerlerden saklı payını alabiliyorsa sonuç farklı olabilir; dosyanın bütününü hesaplarız.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Mirasçı Yapısı
Ölüm tarihini, eş ve soybağı kayıtlarını, önceki ölümleri ve varsa feragat veya çıkarma hükümlerini belirleriz. Oran hesabını bu kayıtlarla destekleriz.
Malvarlığı Hesabı
Kalan varlıkları, borçları ve önceki kazandırmaları listeleriz. Hangi kalemin hangi hukuki nedenle hesaba girdiğini açıklar, değerleme ihtiyacı ile belge eksiklerini ayırırız.
Talep ve Savunma
Saklı pay ihlali iddiasını mevcut vasiyet ve devirlerle karşılaştırırız. Tenkis, denkleştirme ve diğer talepleri ayrı inceler, karşı tarafın hesap itirazlarını da değerlendiririz.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Saklı pay hesabının kişi ve malvarlığı dayanaklarını yazılı görüşte açıklayalım; değerleme eksiklerini, talep seçeneklerini ve karşı hesap itirazlarını gösterelim.
Sık Sorulan Sorular
Kardeş olduğum için saklı payım var mı?
Güncel TMK 505–506 düzeninde kardeşlerin saklı payı yoktur. Bununla birlikte dosyada ölüm tarihi ve uygulanacak hukuk ayrıca kontrol edilir. Yasal mirasçılıkla saklı payı birbirine karıştırmayız.
Saklı pay ihlali varsa vasiyetname kendiliğinden tamamen kalkar mı?
Saklı pay ve tenkis değerlendirmesi, vasiyetnamenin iptalinden farklıdır. Hangi tasarrufun hangi ölçüde etkilenebileceği hesap ve talep yönünden incelenir. Bütün belgenin kendiliğinden geçersiz olduğu varsayılamaz.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
505–509, 560, 571
505–506, 560, 565
Korunan Payınızı Hesabın Bütünü İçinde İnceleyelim
Önce aile yapısını, sorguladığınız tasarrufu ve dosyanın mevcut aşamasını kısaca iletin. Kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirleyelim. Ardından gerekli kayıtları inceleyip saklı pay hesabını, eksikleri ve değerlendirilebilecek adımları açıklayalım. İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir; özel belgeleri çalışma netleştikten sonra isteriz. Konunuzu İletin.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.