Mirasta Tasarruf Oranı Nasıl Hesaplanır?
Kısa Yanıt
Tasarruf oranı hesabı, mirasbırakanın serbestçe düzenleyebileceği bölümün belirlenmesidir. Önce mirasçı yapısı ve saklı paylar, sonra tereke kalemleri ve hesaba etkili kazandırmalar incelenir. Biz hesap verilerini bir araya getirir, hangi değerin neden eklenip çıkarıldığını açıklar ve mevcut raporda eksik veya farklı değerlendirilen kalemleri somutlaştırırız. Oranı tek malın değerinden çıkarmayız.
Vasiyet veya bağış planınızın miras haklarıyla uyumunu öğrenmek istiyorsunuz. Ya da bir dava dosyasında tasarruf oranı hesabı yapılmış, fakat hangi kalemlerin esas alındığını anlayamıyorsunuz. Hesap yalnız bir yüzdeye bakılarak kontrol edilemez. Biz önce ölüm tarihini ve mirasçıları belirleriz. Sonra malvarlığı, borç, gider ve kazandırma kayıtlarını karşılaştırır; her kalemin hukuki dayanağını açıklarız. Böylece hesap sonucunun hangi varsayımlara dayandığını ve neyin tamamlanması gerektiğini görürsünüz.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Mirasçı Yapısı Hesabın Başlangıcıdır
TMK 505–506, tasarruf özgürlüğünü saklı paylarla ilişkilendirir. Saklı paylı mirasçıların kim olduğu ve her birinin yasal payı belirlenmeden serbest bölüm hesaplanamaz. Eşin hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğu, önce ölen kişiler ve diğer ilgili hükümler sonucu etkiler. Güncel oranları geçmişte açılan her mirasa otomatik uygulamayız; ölüm tarihi ve uygulanacak hukuk kontrol edilir. Aile kaydıyla desteklenmeyen kısa hesaplara bu nedenle ihtiyatla yaklaşırız.
Borç ve Giderler Hesapta Ayrı Gösterilir
TMK 507, terekenin ölüm günündeki durumunu ve indirilecek kalemleri düzenler. Mirasbırakanın borçları, cenaze ve tereke kayıt işlemleriyle ilgili giderler ile kanundaki geçim gideri kalemi ayrı ele alınır. Bir ödeme belgesinin bulunması, onun tamamının aynı hukuki nedenle indirileceğini göstermez. Mal rejimi alacağı gibi terekeyi etkileyen diğer haklar da araştırılır. Her kalemin sahibini, tutarını ve dayanağını göstererek çifte sayımı kontrol ederiz.
Geçmiş Kazandırmalar ve Sigorta Verileri Unutulmamalıdır
TMK 508, karşılıksız kazandırmaların tenkise tabi oldukları ölçüde hesaba eklenmesini; TMK 509 ise ilgili hayat sigortası değerini düzenler. TMK 509’da esas alınan, sigorta alacağının ölüm tarihindeki satın alma değeridir; bunu poliçedeki ölüm tazminatıyla otomatik olarak eş tutmayız. Eski bağışın hangi veriyle hesaba gireceği de ayrıca incelenir. Sonuçtaki serbest bölüm ile somut bir saklı pay ihlali iddiası da aynı soru değildir. Biz hesap tablosunu kazandırmalarla karşılaştırır; değerleme tarihi ve hukukî sınıflandırmadaki eksikleri açıklarız.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Kişi ve Oranlar
Mirasçı listesi ile pay hesabının dayanaklarını kontrol ederiz. Saklı pay oranının bütün terekeye mi yoksa ilgili kişinin yasal payına mı uygulandığını karşılaştırırız.
Hesap Kalemleri
Varlık, borç, gider ve ilgili hakları ayrı listeleriz. Belgelerin tutar ve tarihlerini karşılaştırır, aynı değerin birden fazla yerde hesaba yazılıp yazılmadığını araştırırız.
Rapor ve Değerleme
Mevcut bilirkişi veya özel hesap raporunu belgelerle eşleştiririz. Hangi kabulün sonucu etkilediğini ve hangi ek kayıt veya değerlemeye ihtiyaç bulunduğunu açıklarız.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Mirasçı yapısı, saklı paylar ve hesaba etkili kazandırmalar hakkındaki yazılı görüşü sunalım; oran hesabının dayanaklarını ve eksik değerleme kayıtlarını açıklayalım.
Sık Sorulan Sorular
Yalnız malvarlığının bugünkü toplamını bilmek yeterli mi?
Hayır. TMK 507–509 yönünden tarih, borçlar ve hesaba etkili kazandırmalar ayrıca değerlendirilir. Bugünkü toplam değer, miras hesabındaki bütün kalem ve tarih sorularının cevabı değildir.
Tasarruf oranı aşılmışsa her durumda aynı kişi dava açabilir mi?
Somut talebin şartları ayrıca incelenir. Serbest kısmın hesabı, kimin saklı payının ne ölçüde etkilendiğini tek başına açıklamaz. Mirasçı konumu ve kazandırmalar birlikte değerlendirilir.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
505–509, 560–565
Hesabın Dayanaklarını ve Eksiklerini Birlikte Görelim
Önce yeni bir plan mı yoksa mevcut hesap veya rapor incelemesi mi istediğinizi kısaca iletin. Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Ardından gerekli kayıtları karşılaştırıp hesap kalemlerini, belirsizlikleri ve sonraki adımları açıklayalım. İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir; özel belgeleri çalışma netleştikten sonra isteriz. Konunuzu İletin.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.