Mirasta Külli Halefiyet Ne Anlama Gelir?
Hazırlayan: Constantinople
Kısa Yanıt
Külli halefiyet, mirasın tek tek mallar seçilerek değil bir bütün olarak kazanılmasını anlatır. TMK 599'a göre bu geçiş kural olarak ölümle ve kanun gereği gerçekleşir. Aynı düzen, malvarlığı haklarının yanında borçların da araştırılmasını gerektirir. Belge alma, ret seçeneği ve tek mal üzerinde işlem yapma soruları ise kendi hukuki koşullarıyla ayrıca değerlendirilir.
Banka hesabını almak isterken bilinmeyen bir borçla karşılaşmış veya “henüz veraset belgesi almadığım için mirasçı değilim” diye düşünmüş olabilirsiniz. Külli halefiyet, bu iki sorunun neden aynı malın kaydıyla çözülemediğini gösterir. Biz önce mirasçı sıfatınızı ve ölüm tarihindeki terekeyi belirleriz. Sonra yaptığınız işlemlerle kabul, ret ve borç sorumluluğu arasındaki bağı inceleriz. Bütün olarak geçiş ilkesini, her dosyada bütün malların doğrudan ve sınırsız biçimde kullanılabileceği iddiasına dönüştürmeyiz.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Kazanma Anı Belgenin Alındığı Gün Değildir
TMK 599, mirasın ölümle kazanılmasını düzenler. Mirasçılık belgesi bu sıfatın gösterilmesinde ve sonraki işlemlerde kullanılır; kural olarak mirası ilk kez yaratan işlem değildir. Bu nedenle uzun süre belge alınmaması, ret süreleri veya borç talepleri bakımından hiçbir hukuki durum oluşmadığı anlamına gelmez.
Haklar ile Borçlar Aynı Tereke İncelemesindedir
Külli halefiyetin kapsamına, kanuni istisnalar saklı kalmak üzere ayni haklar, alacaklar, diğer malvarlığı hakları ve borçlar girer. Yalnız bir malı beğenerek almakla diğer yükümlülüklerin yok sayılması aynı sistem içinde mümkün kabul edilemez. TMK 605 ve devamındaki ret ile resmî defter seçenekleri bu nedenle ayrı önem taşır.
Atanmış Mirasçı da Bütün veya Oran Üzerinden Konum Kazanır
TMK 516'daki mirasçı atamayla, kişi terekenin tamamı veya oranı bakımından mirasçı yapılabilir. TMK 599, atanmış mirasçının da ölümü izleyen kazanma konumunu düzenler. Buna karşılık belirli mal bırakılan kişinin TMK 600 kapsamındaki kişisel talebi ayrı niteliktedir. İki kişiyi aynı belgede adları geçtiği için aynı sıfatta değerlendirmeyiz.
Bütün Olarak Geçiş Her Hakkın Devam Ettiği Anlamına Gelmez
Kişiye bağlı haklar ve özel sözleşme hükümleri kapsam dışında sonuç doğurabilir. Ayrıca birden fazla mirasçı bulunduğunda TMK 640'taki ortaklık yapısı, tek başına işlem yetkisini etkiler. Biz önce geçen hukuki ilişkileri, sonra hangi talebin nasıl kullanılacağını ayırırız. Geçiş ilkesiyle sicil, teslim veya yetki işlemlerini birbirine karıştırmayız.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Mirasçı Sıfatı ve Tarih
Aile kayıtlarını ve atanmış mirasçılık belgesini inceleyerek hangi sebeple konum kazandığınızı belirleriz. Kazanma ile belge tarihini ayırırız.
Terekenin Bütünü
Bilinen mal, alacak ve borçları aynı değerlendirmede ele alırız. Yalnız paylaşılacak değeri değil mevcut yükümlülük iddialarını da araştırırız.
Sonraki Davranışlar
Banka, tapu, ödeme ve devir işlemlerini inceleriz. Bunların ret, temsil ve talep seçenekleri bakımından hangi soruları doğurduğunu açıklarız.
Sık Sorulan Sorular
Sadece borçları reddedip evi alabilir miyim?
Gerçek ret, belirli borçları seçerek dışlama işlemi değildir. Terekenin bütünü, ret koşulları ve mevcut işlemler değerlendirilir; belirli bir alacağın geçersizliğine itiraz ise başka hukuki meseledir.
Vasiyetle bırakılan tek malı alan kişi de külli halef midir?
Belgenin niteliği araştırılır. Belirli mal bırakılması kural olarak vasiyet alacaklılığına, bütün veya oran bırakılması mirasçı atamaya ilişkin olabilir. Başlık yerine tasarrufun içeriği esas alınır.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 516–517, 598–600, 605, 640
Bütün Olarak Geçişin Dosyanıza Etkisini Açıklayalım
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.