Cüzi Halefiyet ve Vasiyet Alacaklılığı Ne Anlama Gelir?
Kısa Yanıt
Vasiyetnamede bir evin veya belirli paranın size bırakılması, sizi her durumda terekenin mirasçısı yapmaz. TMK 517, mirasçı atamadan belirli mal bırakmayı; TMK 600 ise vasiyet alacaklısının kişisel talebini düzenler. Bu ayrım, hakkı kime yönelteceğinizi ve malın teslim veya devri için hangi işlemlerin gerekeceğini belirler. Belgedeki tek cümle yerine bütün tasarruf okunur.
Vasiyetnamede adınız yazıyor, ancak tapu veya banka işlemleri ilerlemiyor olabilir. Diğer mirasçılar sizi yalnız alacaklı, siz ise doğrudan malik olarak görüyor olabilirsiniz. Böyle bir anlaşmazlıkta önce tasarrufun hukuki niteliği belirlenmelidir. Biz size bırakılan değerin belirli mal mı, terekenin oranı mı olduğunu; talebin ne zaman ve kime yöneltilebileceğini inceleriz. Cüzi halefiyet kavramını soyut bir tanım olarak bırakmadan, istediğiniz teslim veya devir işleminin somut koşullarıyla ilişkilendiririz.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Mirasçı Atama ile Belirli Mal Bırakma Ayrılır
TMK 516, mirasın tamamını veya belirli oranını kapsayan atamayı düzenler. TMK 517'de ise kişi mirasçı yapılmadan belirli mal veya başka kazandırma bırakılabilir. Kullanılan başlık, belgenin tamamındaki gerçek içeriğin yerine geçmez. Tereke oranına mı yoksa belirlenmiş bir değere mi hak tanındığı bu nedenle ilk inceleme konusudur.
Vasiyet Alacaklısının Hakkı Kural Olarak Kişisel Taleptir
TMK 600'e göre vasiyet alacaklısı, vasiyeti yerine getirme görevlisi varsa ona; yoksa yasal veya atanmış mirasçılara karşı kişisel istem hakkına sahiptir. Belirli mal bırakılan kişinin ölüm anında her durumda doğrudan tapu maliki olduğu söylenemez. Malın teslimi, hakkın devri veya kararlaştırılan davranışın yerine getirilmesi ayrı gündeme gelebilir.
Talebin Zamanı ve Konusu Belirlenmelidir
TMK 600'de, tasarruftan aksi anlaşılmadıkça yükümlünün mirası kabulü veya ret hakkının düşmesiyle muacceliyet düzenlenir. Bu nedenle yalnız vasiyetnamenin açıldığı güne bakmak yeterli olmayabilir. Hangi malın, hangi tutarın veya hangi davranışın istendiği de açıklanmalıdır. Koşul, süre veya başka tasarruf hükümleri bulunuyorsa bunlar birlikte okunur.
Malın Terekede Bulunması ve Diğer İtirazlar Araştırılır
TMK 517, bırakılan belirli malın terekede bulunmaması için tasarruftan aksi anlaşılmadıkça özel sonuç öngörür. Ayrıca belgenin geçerliliği, saklı pay veya yükümlünün ifa etmeme iddiası ayrı uyuşmazlık doğurabilir. Biz malın kaydını ve belgedeki kazandırmayı karşılaştırır; alacaklı sıfatını, her miras davasını açabilme yetkisiyle eş tutmayız.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Tasarrufun Bütünü
Vasiyetname veya miras sözleşmesini yalnız adınızın geçtiği satırla sınırlamadan okuruz. Kazandırmanın kapsamını ve diğer hükümlerle ilişkisini belirleriz.
Yükümlü ve Muacceliyet
Görevli atamasını, mirasçıların durumunu ve ilgili dosya kayıtlarını kontrol ederiz. Talebin hangi kişiye hangi aşamada yöneltileceğini değerlendiririz.
Malın Mevcut Durumu
Tapu, banka veya diğer kayıtları karşılaştırırız. Malın terekede bulunması, devredilmesi veya başka iddiaya konu olması bakımından eksikleri belirleriz.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Kazandırmanın kapsamını, yükümlü kişiyi ve talebin aşamasını yazılı görüşte açıklayalım; malın teslimi veya devri için eksik kayıtları ve sonraki adımları gösterelim.
Sık Sorulan Sorular
Vasiyetnamede ev bana bırakıldıysa hemen satabilir miyim?
Önce mirasçı mı, vasiyet alacaklısı mı olduğunuz ve tapu işleminin hukuki durumu belirlenir. Belirli mal vasiyeti her durumda ölüm anında doğrudan satış yetkisi vermez.
Mal terekede yoksa mutlaka bedelini alır mıyım?
TMK 517 ve tasarrufun içeriği birlikte incelenir. Malın neden bulunmadığı ve belgeden farklı bir yükümlülük anlaşılıp anlaşılmadığı araştırılmadan otomatik bedel sonucu kurulmaz.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 516–518, 599–600
Vasiyetteki Kazandırmayı Somut Talebe Dönüştürelim
Önce size ne bırakıldığını ve işlemin hangi noktada durduğunu kısaca iletin. Sonra ücretli çalışmanın kapsamını, ücretini ve takvimini yazılı belirleyip ilgili belgeleri isteyelim. Üçüncü adımda sıfatınızı, yükümlüyü ve teslim veya devir bakımından seçenekleri açıklayalım. Konunuzu İletin; vasiyette adınızın bulunmasından hangi hakkın doğduğunu birlikte inceleyelim.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.