Borç Ödemeden Aciz Nedeniyle Mirasçılıktan Çıkarma Ne Zaman Mümkündür?
Hazırlayan: Constantinople
Kısa Yanıt
Borç ödemeden aciz nedeniyle çıkarma, mirasçıya ceza vermekten farklı bir koruma düzenidir. Altsoya ilişkin aciz belgesi, ayrılacak saklı pay bölümü ve çocukların durumu birlikte incelenir. Biz borç kaydını, tasarruf metnini ve miras açıldığındaki koşulları karşılaştırarak düzenlemenin hangi şartlarda değerlendirilebileceğini açıklarız. Yalnız borç bulunduğunu görmekle sonuca varmayız.
Çocuğunuzun borçları nedeniyle onun çocuklarını koruyacak bir miras düzeni kurmak istiyor olabilirsiniz. Ya da vasiyetnamede aciz nedeniyle çıkarıldığınızı gördünüz ve işlemin dayanağını sorguluyorsunuz. Sırf kişinin borçlu olması, bu özel düzenlemenin bütün koşullarının bulunduğunu göstermez. Biz önce aciz belgesini ve tasarrufun tam metnini inceleriz. Sonra korunmak istenen kişileri, ayrılan değeri ve mirasın açıldığı andaki durumu belirler; cezai çıkarma ile karıştırılmadan seçenekleri açıklarız.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Aciz Belgesi ve Altsoy Şartı İncelenir
TMK 513, hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoyun saklı payının yarısı bakımından koruyucu çıkarma düzenler. Her yasal mirasçı veya her borç için aynı imkânın bulunduğu söylenemez. Kişinin mirasbırakanla soybağını, belgenin niteliğini ve hangi borca ilişkin olduğunu kontrol ederiz. İcra takibi bulunmasıyla kanunun aradığı belgenin mevcut olması aynı değerlendirme değildir; kaydın içeriğini görmeden varsayım yapmayız.
Ayrılan Bölüm Çocuklar İçin Düzenlenir
TMK 513’te çıkarılan bölümün, kişinin doğmuş ve doğacak çocuklarına ayrılması şartı vardır. Bu nedenle metinde yalnız mirastan çıkarma cümlesi bulunup bulunmadığına bakmayız. Ayrılan payın kapsamını, çocuklarla bağlantısını ve diğer vasiyet hükümleriyle uyumunu inceleriz. Mirasbırakanın farklı bir koruma amacı varsa bunun bu kurumla karşılanıp karşılanamayacağını ayrıca değerlendiririz; her isteği aynı belgeye zorlamayız.
Miras Açıldığındaki Durum da Sonucu Etkiler
TMK 513, miras açıldığında aciz belgesinin hükmü kalmaması veya kapsadığı borcun miras payının yarısını aşmaması durumlarını da düzenler. Kanundaki koşullarda çıkarılanın istemiyle iptal gündeme gelebilir. İlk düzenleme tarihindeki bilgiyle yetinmek bu nedenle eksik kalabilir. Güncel borç ve ödeme kayıtlarını, miras payı hesabını ve tasarrufun hükümlerini birlikte karşılaştırırız; talebin hangi koşula dayandığını açıkça belirleriz.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Belgenin Dayanağı
Aciz belgesinin tarihini, borçlusunu, borç miktarını ve ilgili icra dosyasını inceleriz. Sonraki ödeme veya dosya işlemleri varsa bunları ayrı bir zaman çizelgesine yerleştiririz.
Korunan Kişiler ve Pay
Altsoy ilişkisini ve çocukların kayıtlarını doğrularız. Vasiyetnamede ayrılan bölümün ne olduğunu belirler, tasarrufla aile ağacı arasındaki bağlantıyı açıklarız.
Değişen Koşullar
Mirasın açılma tarihindeki kayıtları ve mevcut pay hesabını karşılaştırırız. Koruyucu düzenleme ile cezai çıkarmanın veya başka malvarlığı planlarının hangi noktada ayrıldığını gösteririz.
Sık Sorulan Sorular
Borçlu çocuğumu tamamen bu yolla çıkarabilir miyim?
TMK 513, altsoyun saklı payının yarısına ilişkin özel bir koruma düzenidir. Bütün miras hakkının aynı gerekçeyle kaldırıldığı varsayılamaz. Tasarruf edilebilir bölüm ve diğer hukuki seçenekler ayrıca değerlendirilir.
Borç sonradan ödenmişse eski hüküm yine aynı biçimde uygulanır mı?
Mirasın açıldığı andaki belgenin ve borcun durumu önemlidir. TMK 513’teki iptal isteminin koşulları ayrıca incelenir. Sadece eski belgeyi görmekle bugünkü sonuç hakkında karar vermeyiz.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
513, 510–512
Aciz Kaydını ve Koruma Düzenini Birlikte İnceleyelim
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.