Gayrimenkul ve Mülkiyet — TR

Taşınmazımdan Yol Geçirildi veya Kamu Tesisi Yapıldıysa Hangi Belgeler Toplanmalı?

İlk inceleme; hangi alanın, hangi idare tarafından, ne zamandan beri ve hangi hakka dayanılarak kullanıldığını ortaya koyar.

Taşınmazınızdan yol geçirilmiş, elektrik hattı kurulmuş veya bir kamu tesisi yapılmışsa başlangıç dosyasını dört soruya göre hazırlayın: Hangi alan kullanılıyor, kullanımı hangi idare yürütüyor, müdahale ne zaman başladı ve buna ilişkin bir kamulaştırma ya da başka hak belgesi var mı? Fiilî durumun güncel tapu ve kadastro kayıtlarıyla eşleştirilmesi, izlenecek hukuki yolun ilk adımıdır.

Önce Taşınmazı ve Kullanılan Alanı Eşleştirin

Güncel tapunun yanında eski parsel numaraları, ifraz veya parselasyon kayıtları ve önceki maliklere ait işlem bilgileri yararlıdır. Tapu bugün farklı bir ada veya parsel gösteriyorsa eski müdahalenin hangi yeni parsele karşılık geldiği açıklanmalıdır. Hak sahipliği miras veya devir zincirine dayanıyorsa bu bağlantının belgeleri de eklenir.

  • Kadastro paftası, çap, koordinat ve mevcut ölçüm belgeleri.
  • Yolun, hattın, yapı veya tesisin yerini ve yaklaşık sınırını gösteren tarihli fotoğraflar.
  • Varsa aplikasyon, fen raporu, hava fotoğrafı ve önceki keşif tutanakları.
  • Parselin hangi bölümünün kullanıldığı ve geriye kalan alanın nasıl etkilendiğine ilişkin kısa açıklama.

Kişinin harita üzerine yaptığı işaret başlangıç anlatımını kolaylaştırır. Kullanılan alanın sicildeki taşınmazla ve varsa irtifak sınırlarıyla örtüşmesi gerektiğinde yetkili teknik incelemeyle doğrulanır.

İdarenin Dayanağını Gösteren Kayıtlar

Kamulaştırma kararı, satın alma veya uzlaşma tutanağı, mahkeme kararı, bedelin yatırıldığı hesap, ödeme, rızai terk ve irtifak belgelerini birlikte toplayın. Taşınmazın daha önceki malikinden alınan izin veya yapılan ödeme de dosyayı etkileyebilir. Sicilde bir kayıt bulunması kadar, kayıt kapsamının fiilî kullanımla aynı olup olmadığı önemlidir.

Yüklenicinin tabelası, işi yaptıran kurum ve tesisi bugün işleten kuruluş farklı olabilir. Belediye, ilgili kamu kurumu ve işleticiyle yapılan yazışmalar; işin proje adı, açılış tarihi ve resmî cevaplar sorumlu tarafın belirlenmesine yardımcı olur. Başvurunun doğru idareye yöneltilmesi, yalnız tabeladaki şirket adına bakılarak kararlaştırılmaz.

Müdahalenin Türü ve Tarihi Neyi Değiştirir?

Kalıcı fiilî kamu kullanımı; geçici şantiye zararı, komşu taşınmazdaki kamu hizmetinden doğan etkiler, özel kişinin izinsiz kullanımı ve yalnız imar planında kamu alanına ayrılmadan farklıdır. Hukuka uygun bir parselasyonla kamuya geçirilen alan da aynı dosya türü sayılmaz. Mevcut bir irtifakın sınırının aşılması ayrıca incelenir.

2942 sayılı Kanun’un Geçici 6. maddesi, 9 Ekim 1956–4 Kasım 1983 dönemindeki belirtilen fiilî el koymalar için özel koşullar ve dava öncesi uzlaşma düzenler. 2026’da eklenen Geçici 20. madde ise 8 Ekim 1956 tarihine kadar fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş taşınmazlar için ayrı hükümler içerir. Bu nedenle eski bir yol veya tesis için herkese aynı süre ve bedel kuralı uygulanmaz. İlk kullanımın tarihini gösteren resmî kayıtlar, eski fotoğraflar, önceki başvurular ve kararlar özellikle değerlidir.

Başvuru Dosyasını Nasıl Düzenleyebilirsiniz?

Belgeleri tapu ve parsel geçmişi, fiilî kullanım, idare işlemleri ve önceki başvurular olarak sıralayın. Bildiğiniz tarihleri kaynaklarıyla bir çizelgeye yazın; kesin bilmediğiniz tarihi yaklaşık olarak belirtin. Tam tebligatları, önceki davaları ve ödeme kayıtlarını dosyanın başında gösterin. İnceleme sonunda müdahalenin niteliği, talep seçenekleri, başvuru koşulları, yargı yolu ve gereken teknik deliller somut dosya üzerinden belirlenebilir.

Hukuki Dayanak

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu ve 3194 sayılı İmar Kanunu, mevcut işlem ve müdahale tarihleriyle birlikte değerlendirilir.

İlgili İncelemeler

Hukuki Dayanaklar ve Başvuru Kaynakları