Taşınmaz Mülkiyetinin Kazanılmasında Tescil İlkesi
Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople
Taşınmaz mülkiyetinin kazanılmasında temel kural tescildir. TMK m.705’e göre mülkiyet, kural olarak tapu kütüğüne yapılan tescille geçer. Devir borcu doğuran sözleşme ile bu borcun yerine getirilmesi aynı işlem değildir. Bu nedenle bedelin ödenmesi, anahtarın teslimi veya taşınmaza yerleşilmesi tek başına mülkiyetin kazanıldığını göstermez.
Resmî Şekil ve Tescilden Önce Kazanma
TMK m.706, taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerin geçerliliğini resmî şekle bağlar. Özel bir istisna bulunmadığında tarafların kendi aralarında düzenlediği adi yazılı belge, bu şeklin yerini tutmaz. İşlemin türü ve düzenleyen makamın yetkisi ayrıca incelenir. Şekil koşulu ile tescil koşulu birbirinden farklıdır; birinin yerine getirilmesi diğerinin gereksiz olduğu anlamına gelmez.
Kanun bazı hâllerde mülkiyetin tescilden önce kazanılmasını kabul eder. Miras, mahkeme kararı, cebrî icra ve kamulaştırma bu kapsamda sayılan örneklerdir. Her kazanma nedeni kendi koşullarına tabidir. Tescilden önce malik olunması, sicile tescil yapılmadan her türlü tasarruf işleminin gerçekleştirilebileceği anlamına gelmez. TMK m.705, bu hâllerde tasarruf için tescili ayrıca arar.
Mülkiyeti devretme borcu bulunan kişinin tescilden kaçınması hâlinde TMK m.716 çerçevesinde hükmen geçirme talebi gündeme gelebilir. Bunun için geçerli hukuki sebep ve talep hakkı bulunmalıdır. Taşınmazda uzun süredir oturmak veya masraf yapmak ise kendiliğinden aynı sonucu doğurmaz. Kazanma iddiası, sözleşme, miras, karar veya başka bir kanuni sebep bakımından açıkça nitelendirilmelidir; dayanakların ispat koşulları birbirinden farklıdır.
İlgili Konular
Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.