Gayrimenkul ve Mülkiyet — TR

Taşınmaz Mülkiyetinin Kaybı ve Tapu Kaydının Durumu

Devir, terkin, taşınmazın yok olması ve kamulaştırma bakımından mülkiyetin sona ermesi ile sicil kaydının ilişkisi ele alınmaktadır.

Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople

Taşınmaz mülkiyetinin kaybı, taşınmazın kullanılmaması veya malik tarafından fiilen terk edilmiş görünmesiyle aynı anlama gelmez. TMK m.717, mülkiyetin terkin veya taşınmazın tamamen yok olmasıyla sona ermesini düzenler. Kamulaştırmada sona erme zamanı ise özel kanuna bırakılmıştır. Her durumda kaybın hangi hukuki olaya dayandığı belirlenmelidir.

Malikin Değişmesi ve Hakkın Sona Ermesi

Bir taşınmazın geçerli işlemle başka kişiye devredilmesinde önceki malikin mülkiyeti sona ererken yeni kişi malik olur. Buna karşılık hakkın terk edilmesi veya taşınmazın tamamen yok olması farklı sonuçlar doğurabilir. Tapu kaydındaki her düzeltme de mülkiyetin gerçek anlamda o tarihte sona erdiğini göstermez. Sicil dışındaki hukuki değişiklik ile bunun sicile yansıtılması ayrı zamanlarda gerçekleşebilir.

Arazi ile üzerindeki yapının birbirinden ayrılması özellikle önemlidir. Bir binanın yıkılması, üzerinde bulunduğu arazinin de tamamen yok olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle yalnız yapının ortadan kalkmasına dayanılarak arazi mülkiyetinin sona erdiği söylenemez. Kat mülkiyetine konu bağımsız bölümler ve yıkılan yapılar bakımından özel düzenlemeler ayrıca değerlendirilir.

Taşınmazın kullanılmaması, vergi ödenmemesi veya başkası tarafından kullanılması da tek başına malik değişikliği yaratmaz. Başka kişinin kazanma iddiası varsa bunun kanuni koşulları ayrıca incelenir. Kamulaştırma bakımından ise işlemin aşaması, kararın niteliği ve ilgili özel hüküm belirleyicidir. Uyuşmazlıkta güncel tapu kaydı kadar tedavül kayıtları, terkinin dayanağı ve hakkı etkileyen karar veya işlem de önem taşır. Böylece fiilî değişiklik, sicil işlemi ve mülkiyetin hukuki kaybı birbirine karıştırılmaz.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.