Feragat, Mirasbırakanla Yapılan Bir Sözleşmedir
Mirastan feragat, mirasbırakan hayattayken onunla mirasçı arasında yapılır. Bir karşılık verilerek veya karşılıksız yapılabilir. Vazgeçmenin bütün miras hakkını mı, belirli bir bölümünü mü kapsadığı açık olmalıdır. Yalnız kardeşler arasında imzalanan bir metin, sırf başlığı nedeniyle mirastan feragat sözleşmesi sayılmaz.
Resmî Şekil ve Tanıkların Uygunluğu Önemlidir
Miras sözleşmesi, resmî vasiyetname şeklinde düzenlenmelidir. Taraflar iradelerini resmî memura aynı anda bildirir; sözleşme memur ve iki tanık önünde imzalanır (TMK 545). İşlemin düzenlenişi, tarafların ehliyeti ve tanıkların uygunluğu incelenir. Yalnız imzalı bir aile protokolüyle yetinilmemelidir.
Feragatin Altsoya ve Diğer Mirasçılara Etkisi
Bir karşılık sağlanarak yapılan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur (TMK 528). Karşılıksız feragatte aynı otomatik sonuç varsayılmaz. Buna rağmen çocukların doğrudan sizin yerinize pay alacağı da söylenemez; onların mirasbırakanla bağı ve sözleşmenin hükümleri birlikte değerlendirilir. Belirli bir kişi lehine feragatte, o kişi herhangi bir sebeple mirasçı olamazsa feragat hükümden düşer. Belirli kişi gösterilmemişse kanun, en yakın ortak kökün altsoyunu esas alır; onların mirasçı olamaması da önemlidir (TMK 529). Bu nedenle aile ağacı ve sözleşmedeki lehtar birlikte incelenir.
Alınan Karşılık ve Tereke Borçları Ayrı İncelenir
Feragat, alacaklılara karşı her ihtimalde sorumsuzluk sağlamaz. TMK 530; terekenin borçları karşılayamaması ve mirasçıların da ödememesi durumunda, ölümden önceki beş yılda alınan karşılık bakımından, mirasın açıldığı andaki zenginleşmeyle sınırlı sorumluluk öngörür. Ödeme ve mal devri kayıtları bu nedenle önemlidir.
Altsoya etki ve feragatten yararlanacak kişiler, yalnız sözleşmenin başlığına bakılarak belirlenemez. Aile bağı, karşılık ve sözleşmenin hükümleri birlikte incelenmelidir.