Kanunlar İhtilafı ve Uygulanacak Hukuk

Yabancılık Unsuru Nasıl Belirlenir?

Tarafların vatandaşlığı, yaşadığı ülke, evlenme veya işlem yeri, malın bulunduğu ülke ve mevcut yabancı kararlar uyuşmazlığı birden fazla hukuk düzeniyle ilişkilendirebilir. MÖHUK, bu ilişkilerde uygulanacak hukuk, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi ve yabancı kararların etkisini düzenler. Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin konuya uygulanması da öncelikle kontrol edilir.

Her Talep İçin Aynı Hukuk Mu Uygulanır?

Boşanma, mal rejimi, nafaka, soybağı ve miras farklı bağlama kurallarına sahip olabilir. Sözleşme, ayni hak ve haksız fiil uyuşmazlıkları da kendi kurallarıyla incelenir. Örneğin boşanma davasında esas alınan bağlantıyla evlilik mallarına ilişkin hukuk seçimi aynı değildir. Bir ülkede taşınmaz bulunması, o ülkedeki bütün aile ve para taleplerinin tek hukukla çözüleceğini göstermez.

Yabancı Hukuk Nasıl Tespit Edilir?

MÖHUK 2 uyarınca hâkim, Türk bağlama kurallarını ve bu kuralların gösterdiği yabancı hukuku kendiliğinden uygular. Taraflardan yabancı hukukun içeriğinin belirlenmesine yardım istenebilir. Yalnız bir yabancı kanun maddesinin çevirisini sunmak, onun olay tarihindeki yürürlüğünü, yorumu ve bağlantılı hükümlerini her zaman açıklamaz. İlgili metin, geçiş düzenlemesi ve gerektiğinde uzman görüşü birlikte araştırılır.

Dosyanın Zaman Çizelgesi Neden Gereklidir?

Vatandaşlık veya yaşam merkezinin değişmesi, evlilik ve edinme tarihleri, sözleşmedeki hukuk seçimi ve önceki davalar bağlantı noktalarını etkileyebilir. Hangi tarihin hangi talep için esas alınacağı somut kurala göre belirlenir. Kamu düzeni veya doğrudan uygulanan kurallar da ayrı değerlendirme gerektirir. “Türk vatandaşıyım, Türk hukuku uygulanır” gibi tek cümlelik çıkarımlar yerine her talep için gerekçeli bir hukuk haritası hazırlanmalıdır.