Gayrimenkul ve Mülkiyet — TR

Yabancı Alıcıda Konut ve İş Yeri KDV İstisnası İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Yabancı alıcının konut ve iş yeri KDV istisnasında alıcı statüsü, teslim ve ödeme belgeleri nasıl değerlendirilir? Belge odaklı ön inceleme.

İşlem Rehberi · Son kontrol: 15 Kasım 2026

Yabancı bir kişinin Türkiye'de konut veya iş yeri alması, işlemi kendiliğinden KDV'den istisna yapmaz. KDV Kanununun 13/i maddesi için alıcının statüsü, taşınmazın ilk teslimi, teslim koşulları ve bedelin döviz olarak Türkiye'ye getirilmesi birlikte değerlendirilir. Sözleşmeye “KDV istisnalı” yazılması, eksik bir şartı tamamlamaz.

Pasaport ve Vergisel Yerleşiklik Ayrı İncelenir

Yabancı gerçek kişi bakımından vatandaşlık kadar, Gelir Vergisi Kanununa göre Türkiye'de yerleşmiş sayılıp sayılmadığı da önemlidir. Yalnız son giriş tarihine veya ikamet izninin adına bakılarak karar verilmemelidir. İkamet, Türkiye'de bulunma ve çalışma kayıtları, varsa özel durumlar ve ilgili vergi dairesinin belgesi birlikte incelenir.

GİB Tebliğinde yabancı gerçek kişiler için pasaport veya şartları varsa Mavi Kart örneği ile Türkiye'de yerleşmiş olunmadığına ilişkin ilgili vergi dairesi belgesinin teslimden önce temini öngörülür. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları ve yabancı kurumlar için farklı şart ve belgeler vardır. Bu gruplar, yalnız “yurt dışından alıcı” başlığı altında aynı belge listesine bağlanmamalıdır.

Taşınmazın ve Satış Zincirinin Dosyası

İstisna, şartları sağlayan konut veya iş yerinin ilk teslimi bakımından incelenir. Satıcının kimliği, inşa eden kişiyle ilişkisi, daha önce teslim yapılıp yapılmadığı ve varsa hak devri zinciri belirlenmelidir. Tapu örneğiyle birlikte yapı ruhsatı, kat irtifakı veya kat mülkiyeti bilgisi ve teslimin nasıl belgelendiği görülmelidir. Ruhsat, kullanım ve fiilî teslim şartları taşınmazın durumuna göre değerlendirilir; ilk teslim niteliği taşımayan ikinci el satış, sırf alıcı yabancı olduğu için bu istisnaya girmez.

Ödeme Planını Faturadan Önce Kurun

Güncel KDV Genel Uygulama Tebliğine göre bedelin en az yüzde 50'sinin satış faturasından önce, kalanının en geç bir yıl içinde alıcı tarafından döviz olarak Türkiye'ye getirilerek satıcıya ödenmesi gerekir. Transfer ve ödeme tarihleri aynı çizelgede gösterilmelidir. Satıcının hesabı, alıcı bilgileri, taşınmaz tanımı ve fatura arasındaki bağ açıklanabilmelidir.

Bir başkasının hesabından gelen para veya farklı hesaba yönlendirilen ödeme ayrıca belge gerektirebilir. Tebliğin kabul ettiği tevsik yolları kontrol edilmeden, yalnız paranın bir Türk bankasında bulunması yeterli sayılmamalıdır. Ödeme ve ispat rehberinde açıklanan satıcı, hesap ve açıklama kontrolleri burada da önem taşır.

İlk Belge Paketi

  • Alıcının kimlik ve statü belgeleri; yerleşiklik değerlendirmesini destekleyen kayıtlar ve vergi dairesi yazısı.
  • Satış veya satış vaadi sözleşmesi, ödeme takvimi ve satıcının temsil belgeleri.
  • Güncel tapu kaydı, ruhsat, ilgili yapı ve teslim belgeleri; ilk teslimi gösteren satış zinciri.
  • Fatura, yurt dışı transfer kayıtları, banka dekontları ve gerekiyorsa ek banka yazıları.
  • İstisna uygulaması ve tapu bildirimine ilişkin belgeler; sonraki satış düşünülüyorsa devir hazırlığı.

DAB, Vatandaşlık ve KDV İstisnasını Ayrı Değerlendirin

Döviz Alım Belgesi, yabancının tapu alımında dövizin bozdurulmasına ilişkin belge düzeninin parçasıdır. KDV istisnasında bedelin Türkiye'ye getirildiğinin ve satıcıya ödendiğinin ispatıyla aynı işlevi görmez. Vatandaşlık amacıyla yatırım tutarının doğrulanması da ayrı bir incelemedir. Aynı dosyada bulunmaları, bir belgenin diğer bütün şartları karşıladığı anlamına gelmez.

Sonraki Devir ve Uygunluk Koşulları

İstisnalı alınan taşınmazın üç yıl içinde elden çıkarılmasında, zamanında alınmayan verginin kanundaki faizle birlikte tapu işleminden önce ödenmesi gündeme gelir. Bu, mutlak bir satış yasağı değildir; vergi ve devir koşullarının ayrıca yerine getirilmesi gerekir. Şartlar bulunmadan istisna uygulanırsa, alıcı satıcıyla birlikte vergi ve ilgili yaptırımlar yönünden sorumlulukla karşılaşabilir.

Ön incelemede belgeler ve işlem sırası hukuken karşılaştırılır; hesaplama, beyan ve muhasebe işlemleri ilgili mali müşavir veya vergi danışmanıyla koordine edilir. Alım öncesi hukuki inceleme ile tapu bedelini ve vergi koşullarını birlikte değerlendirin.

Hukuki Dayanaklar ve Güncellik

3065 sayılı KDV Kanunu m.13/i — GİB; KDV Genel Uygulama Tebliği II/B-12, özellikle alıcı belgeleri, ödeme ve üç yıl içinde devir hükümleri. Mevzuat kontrolü: 15 Kasım 2026.