Yenileme İradesi ve Yeni Borç
Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople
Yenileme, mevcut borcun yeni bir borç kurulması suretiyle sona erdirilmesidir. TBK m.133, bu sonuç için tarafların açık yenileme iradesini arar. Dolayısıyla borcun bazı koşullarının değiştirilmesi veya yeni belge düzenlenmesi her durumda eski borcun ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Özellikle mevcut borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması, yeni alacak senedi veya kefalet senedi düzenlenmesi, açık yenileme iradesi yoksa yenileme sayılmaz. Bu ayrım uygulamada asıl borç ile senede bağlı talebin ilişkisini belirler. Aynı alacağın farklı hukuki belgelere bağlanması, alacaklıya aynı borcu iki defa tahsil etme hakkı vermez.
Tarafların yalnız vade uzatması, taksitlendirme yapması veya ödeme yerini değiştirmesi de işlemin gerçek içeriği incelenerek değerlendirilir. Yenileme sonucunda eski borcun sona ermesi ve yeni borcun doğması amaçlanmalıdır. Belirsiz bir ödeme planından bu ağır sonuç otomatik olarak çıkarılamaz.
Cari hesaplarda TBK m.134 özel bir düzenleme içerir. Kalemlerin hesaba kaydedilmesi tek başına yenileme değildir; hesabın kesilip sonucunun kabul edilmesi farklı sonuç doğurabilir. Eski borca bağlı teminatlar ve ferî haklar bakımından da ilgili hükümler uygulanır. Bu nedenle yenileme, sıradan sözleşme değişikliğinden ve borç ikrarından ayrı bir hukuki işlem olarak incelenmelidir.
Hukuki Dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.133 ve 134. Resmî mevzuat metni.
İlgili Konular
Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.