Alacak ve İcra — TR

Sıfatların Birleşmesi Nedeniyle Borcun Sona Ermesi

Aynı borçta alacaklılık ve borçluluğun tek kişide toplanması, üçüncü kişi hakları ve birleşmenin ortadan kalkması.

Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople

Birleşme, aynı borç ilişkisinde alacaklı ve borçlu sıfatlarının aynı kişide toplanmasıdır. TBK m.135’e göre bu durumda borç sona erer. Kişinin kendisinden edim istemesi söz konusu olamayacağı için kanun, bu sıfat birleşmesine sona erdirici sonuç bağlar.

Her ekonomik bağ veya yakınlık birleşme değildir. İki şirketin ortaklarının aynı olması, şirketlerin ayrı tüzel kişiliklerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bir kişinin birden fazla sıfata sahip bulunması da hangi malvarlığı veya hukuki ilişki bakımından hareket ettiğinin incelenmesini gerektirir. Belirleyici olan, somut alacakta iki taraf sıfatının gerçekten aynı kişide toplanmasıdır.

Üçüncü kişilerin alacak üzerinde önceden mevcut hakları birleşmeden etkilenmez. Bu koruma, taraf sıfatlarının değişmesiyle başka kişilerin kazanılmış hukuki konumlarının kendiliğinden ortadan kalkmasını önler. Alacağın rehin veya başka haklarla yüklenmiş bulunması bu nedenle ayrıca değerlendirilir.

Birleşmenin geçmişe etkili olarak ortadan kalkması hâlinde borç yeniden varlığını sürdürür. Kanun, taşınmaz rehni ve kıymetli evraka ilişkin özel hükümleri de saklı tutar. Bu yüzden birleşme sonucunu değerlendirirken yalnız taraf isimlerine değil, sıfatların hangi hukuki sebeple toplandığına, üçüncü kişi haklarına ve özel düzenlemelere birlikte bakılır.

Hukuki Dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.135. Resmî mevzuat metni.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.