Alacak ve İcra — TR

Sözleşmesel Sorumlulukta Zararın Giderilmesi

Sözleşmeye aykırılıkta zarar, nedensellik ve kusurun ispatı; ifa menfaati, zarar hesabı ve yardımcı kişinin fiilinin etkisi ele alınır.

Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople

Sözleşmeye aykırılıkta tazminat, borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinin alacaklıda doğurduğu zararı gidermeye yönelir. TBK m. 112 uyarınca borçlu, kendisine kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe bu zarardan sorumludur. Alacaklının ise sözleşmesel yükümlülüğü, aykırılığı, zararı ve aralarındaki bağlantıyı ortaya koyması gerekir.

İfa Menfaati ve Zararın Kapsamı

Zarar hesabında, sözleşme gereği gibi yerine getirilseydi bulunulacak durum ile mevcut malvarlığı durumu karşılaştırılabilir. Yapılan ek giderler ve somut olarak yoksun kalınan kazanç bu değerlendirmeye girebilir. Her sözleşme ihlali, herhangi bir zarar kanıtlanmadan sözleşme bedeli kadar tazminata hükmedilmesini gerektirmez.

Temerrütte alacaklının ifayı istemesi, ifa yerine zararını talep etmesi veya sözleşmeden dönmesi, TBK m. 125’teki koşullar ve seçimler bakımından ayrılır. Sözleşmenin ifasına duyulan menfaat ile sözleşmeye güven nedeniyle oluşan kayıpların aynı hesap kalemi gibi birleştirilmesi doğru değildir.

TBK m. 114, haksız fiile ilişkin hükümlerin kıyasen uygulanmasına imkân verir. Zarar görenin katkısı ve nedensellik bu nedenle önemini korur. Borçlu ifada yardımcı kişi kullanmışsa TBK m. 116 ayrıca değerlendirilir. Sorumsuzluk kayıtlarının varlığı da tek başına yeterli değildir; geçerlilikleri emredici sınırlar içinde incelenir.

Kaynak

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 112–116, 125.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.