Alacak ve İcra — TR

Kusursuz Sorumlulukta Özen ve Tehlike Esasları

Kusur aranmayan sorumluluk türleri, kurtuluş kanıtının sınırları ve zararla olay arasındaki nedensellik bağının önemi açıklanır.

Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople

Kusursuz sorumluluk, zarar verenin kişisel kusurunun ispatı aranmadan tazminat borcunun doğabildiği özel sorumluluk hâllerini kapsar. Bu kavram, hiçbir koşul araştırılmadan sorumluluk kurulması anlamına gelmez. Kanuni dayanak, zarar, ilgili faaliyet veya yapı ile bağlantı ve nedensellik bağı yine belirlenmelidir.

Her Türde Aynı Kurtuluş İmkânı Bulunmaz

TBK, hakkaniyet sorumluluğu yanında adam çalıştıranın, hayvan bulunduranın ve yapı malikinin sorumluluğunu düzenler. Adam çalıştıran veya hayvan bulunduran bakımından kanunda öngörülen özenin gösterildiğinin ispatı belirli koşullarda sorumluluğu kaldırabilir. Ancak bu savunma bütün kusursuz sorumluluk türlerine aynen taşınamaz.

Yapı malikinin sorumluluğunda yapım bozukluğu veya bakım eksikliği önemlidir. Sadece “özen gösterdim” denilmesi, kanundaki diğer koşullar gerçekleşmişse tek başına yeterli değildir. Önemli ölçüde tehlike arz eden işletmelerde ise TBK m. 71 ve varsa özel kanunlardaki tehlike sorumluluğu hükümleri incelenir.

Zarar görenin, üçüncü kişinin davranışı veya mücbir sebep nedensellik bakımından değerlendirilir; bunların varlığı her olayda otomatik kurtuluş sağlamaz. Ayrıca sorumlu kişinin ödediği bedeli başka kişiye yöneltmesi, yani rücu, dış ilişkide zarar görene karşı sorumluluktan ayrı bir konudur. Somut olayın hangi sorumluluk türüne girdiği sonuç üzerinde belirleyicidir.

Kaynak

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 65–71.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.