Alacak ve İcra — TR

Zararın Fiilî Kayıp ve Yoksun Kalınan Kazanç Olarak Ayrılması

Fiilî zarar, yoksun kalınan kazanç ve manevi zarar ayrımı; varsayımsal malvarlığı karşılaştırması ile ispatın sınırları değerlendirilir.

Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople

Zarar, hukuken korunan menfaatin ihlali sonucunda ortaya çıkan eksilmeyi ifade eder. Maddi zararda, zarar verici olaydan sonraki malvarlığı durumu ile olay gerçekleşmeseydi bulunulacak durum karşılaştırılır. Bu karşılaştırma yalnız yapılan harcamaları değil, koşulları varsa elde edilemeyen kazancı da kapsar.

Fiilî Zarar ile Kazanç Kaybı

Fiilî zarar, malvarlığındaki mevcut azalmalardır; onarım veya tedavi giderleri örnek olabilir. Yoksun kalınan kazançta ise olay olmasaydı elde edilmesi beklenen artış gerçekleşmemiştir. Her kâr beklentisi tazmin edilebilir zarar değildir. Beklentinin somut verilere dayanması ve olayla uygun nedensellik bağının kurulması gerekir.

TBK m. 50, zarar miktarının tam ispat edilemediği durumlarda hâkime hakkaniyete uygun belirleme imkânı verir. Ancak bu yetki, varsayımsal ve dayanaksız tutarların doğrudan kabulünü gerektirmez. Önce zararın türü ve hesaplamaya elverişli olgular ortaya konulmalıdır.

Manevi zarar ise malvarlığındaki eksilmeyle özdeş değildir; kişilik değerlerinin veya bedensel bütünlüğün ihlali bağlamında ayrı koşullara tabidir. Aynı olay hem maddi hem manevi zarar doğurabilir. İkisi aynı tutarın farklı adlarla yinelenmesi şeklinde değil, korudukları menfaat ve giderim amaçları bakımından ayrı ele alınır.

Kaynak

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 50–58.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.