İbra Sözleşmesinin Kapsamı
Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople
İbra, alacaklı ve borçlunun anlaşarak mevcut borcu tamamen veya kısmen ortadan kaldırmasıdır. TBK m.132’de düzenlenen bu işlem bir sözleşmedir; alacaklının her tek taraflı açıklaması veya borcu tahsil etmemesi kendiliğinden ibra oluşturmaz. Hangi borcun ne ölçüde kaldırıldığı belirlenebilmelidir.
Genel kurala göre borcu doğuran işlem kanuni veya iradi şekle bağlı olsa bile ibra sözleşmesi şekle bağlı olmaksızın yapılabilir. Bununla birlikte ispat kuralları ve özel kanuni düzenlemeler ayrıca geçerlidir. Özellikle işçinin işverenden alacağı bakımından TBK m.420, yazılılık ve diğer koruyucu koşulları öngörür; genel şekil serbestisi bu alana doğrudan taşınamaz.
Bir belgenin “ibraname” başlığını taşıması tek başına kapsamını belirlemez. Açıklamanın gerçek içeriği, tarafların iradesi, varsa ödeme ve hangi alacakların sayıldığı birlikte incelenir. Makbuz, sulh ve ibra farklı işlemlerdir: Ödemenin alındığını gösteren belge, her zaman ödeme dışındaki bütün haklardan vazgeçildiği anlamına gelmez.
Kısmi ibrada bakiye borç varlığını sürdürür. Müteselsil borçluluk veya bağlı güvenceler söz konusuysa diğer kişiler üzerindeki etki ayrıca belirlenir. Bu nedenle ibra değerlendirmesi yalnız alacaklı ile borçlu arasındaki yazılı sözcüklerle sınırlı tutulmaz; özel hükümler ve borcun hukuki yapısı da dikkate alınır.
Hukuki Dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.132 ve 420. Resmî mevzuat metni.
İlgili Konular
Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.