Alacak ve İcra — TR

Haksız Fiil Sorumluluğunun Kurucu Unsurları

Haksız fiilde davranış, hukuka aykırılık, kusur, zarar ve nedensellik bağının birlikte değerlendirilmesi ile ispat kuralları açıklanır.

Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople

Haksız fiil sorumluluğu, taraflar arasında önceden sözleşme bulunmasa da hukuka aykırı ve kusurlu davranışla verilen zararın giderilmesini sağlayabilir. TBK m. 49’daki genel sorumluluk için fiil, hukuka aykırılık, kusur, zarar ve uygun nedensellik bağı birlikte değerlendirilir. Zarar doğuran her olay, bu unsurlar araştırılmadan kendiliğinden tazminat borcu yaratmaz.

İspat ve Tazminatın Belirlenmesi

TBK m. 50 gereğince zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatla yükümlüdür. Zarar miktarı tam belirlenemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve alınan önlemleri dikkate alarak hakkaniyete uygun bir belirleme yapabilir. Bu imkân, zararın varlığını ve olayla bağlantısını açıklama gereğini ortadan kaldırmaz.

Kanunun verdiği yetki, geçerli rıza veya haklı savunma gibi nedenler hukuka aykırılığı etkileyebilir. TBK m. 49/2 ise davranışı yasaklayan özel bir kural olmasa bile ahlaka aykırı fiille kasten zarar verilmesine ilişkin ayrı bir temel içerir.

Tazminatın kapsamı değerlendirilirken zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına katkısı da incelenir. Kusursuz sorumluluk hâllerinde ise kusur unsurunun aranıp aranmadığı özel düzenlemeye göre belirlenir. Aynı olay sözleşmeye aykırılık da oluşturuyorsa, uygulanacak hukuki neden ve ispat rejimi ayrıca ayrıştırılmalıdır.

Kaynak

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 49–52, 63–64.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.