Alacak ve İcra — TR

Gereği Gibi İfa Etmeme ve Kötü İfa

Eksik veya ayıplı ifanın borca aykırılık içindeki yeri, özel sözleşme hükümleri ve kabulün hukuki etkisi.

Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople

Kötü ifa, edimin yerine getirilmesine rağmen borçlanılan nitelik veya kapsamın sağlanmamasını ifade eder. Eksik teslim, kararlaştırılan özelliklere uymayan ürün veya özen yükümlülüğüne aykırı iş görme bu çerçevede farklı sorunlar doğurabilir. Edimin fiziksel olarak teslim edilmiş bulunması, borcun her durumda gereği gibi ifa edildiğini göstermez.

Önce sözleşmenin borçluya hangi yükümlülükleri yüklediği belirlenir. Ardından aykırılığın edimin miktarına, niteliğine, zamanına veya yan yükümlülüklere mi ilişkin olduğu incelenir. Yalnız tarafın beklediği sonucun gerçekleşmemesi, kararlaştırılmış edim ve özen ölçütü belirlenmeden ihlal sayılmaz.

TBK m.112 genel sorumluluk çerçevesini oluşturur; ancak satım, eser, kira veya vekâlet gibi sözleşmelerin özel hükümleri öncelikle dikkate alınır. Bazı sözleşmelerde gözden geçirme, bildirim, ayıbın giderilmesi, bedel indirimi veya dönme için ayrı koşullar vardır. Genel hükme dayanılması, bu özel düzenlemelerin her durumda uygulanmayacağı anlamına gelmez.

İfanın kabul edilmesi de bütün haklardan vazgeçme sonucunu otomatik olarak doğurmaz. Kabulün kapsamı, çekinceler ve kanuni sonuçlar sözleşme türüne göre değerlendirilir. Bu nedenle kötü ifada uygulanacak yaptırım, yalnız ihlalin varlığına değil, ilgili özel hükümlere ve hakların zamanında kullanılıp kullanılmadığına bağlıdır.

Hukuki Dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.112 ve 114; sözleşme türüne göre özel hükümler. Resmî mevzuat metni.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.