Borçlu Temerrüdünün Şartları
Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople
Borçlu temerrüdü, ifası mümkün ve muaccel bir borcun zamanında yerine getirilmemesidir. TBK m.117’ye göre kural olarak alacaklının ihtarı gerekir. İhtar, borcun yerine getirilmesinin istendiğini yeterli açıklıkla ortaya koymalıdır; borcun varlığından söz eden her yazışma aynı niteliği taşımaz.
Kanun bazı hâllerde ihtar aramaz. İfa günü taraflarca birlikte belirlenmişse veya saklı tutulan yetki çerçevesinde usulüne uygun bildirimle belirlenmişse, günün geçmesi temerrüt için yeterli olabilir. Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme için de TBK m.117’de özel başlangıç kuralları vardır; iyiniyetli zenginleşende bildirim şartı ayrıca korunur.
Temerrüdün oluşması ile gecikme zararından sorumluluk farklı değerlendirilir. TBK m.118 uyarınca borçlu, temerrüde düşmede kusuru bulunmadığını ispat ederek gecikme zararına ilişkin sorumluluktan kurtulabilir. Buna karşılık para borcundaki temerrüt faizi için aynı biçimde zarar ve kusur ispatı aranmaz; uygulanacak özel hükümler saklıdır.
Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde alacaklının dönme veya ifadan vazgeçme gibi hakları TBK m.123–125 şartlarına bağlıdır. Uygun süre verilmesi ve süre vermeyi gerektirmeyen durumlar ayrıca incelenir. Yalnız vadenin aşılması, alacaklının bütün seçimlik haklarını koşulsuz kullanabileceği anlamına gelmez.
Hukuki Dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.117–126. Resmî mevzuat metni.
İlgili Konular
Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.