Boşanmada Tanık Listesi ve Yurt Dışındaki Tanık İçin Hangi Bilgiler Hazırlanır?
Boşanma dosyasında tanık hazırlığına, hangi kişinin hangi olayı doğrudan bildiğini gösteren kısa bir listeyle başlayın. Ad, soyad, tebligata elverişli adres ve dinlenmesi istenen olay birlikte belirlenir. Yurt dışındaki tanık için ülke, açık adres ve dil de eklenir. Mahkemeye sunulacak tanık listesiyle dinlemenin nasıl yapılacağı, mevcut dilekçeler ve mahkemenin ara kararları üzerinden değerlendirilir.
Her Tanığı Somut Bir Olayla Eşleştirin
“Evliliğimizi biliyor” gibi genel bir açıklama yerine kişinin neyi, ne zaman ve hangi ortamda gördüğünü veya duyduğunu belirtin. Kendi bulunduğu bir görüşmeyi anlatmasıyla sonradan sizin aktardığınız bir olayı bilmesi aynı bilgi kaynağı değildir. Duyuma dayanan bilgiyi doğrudan gözlem gibi sunmayın; bilginin nasıl edinildiğini açık kaydedin.
Hazırlık, tanığın kendi bilgisini değiştirmeden kimlik, adres ve ilgili olayın açıklanmasına yöneliktir. Tanık hatırladıklarını kendi sözleriyle anlatır. Aynı olayın başka belgeyle ilişkisi varsa dosya adını da not edebilirsiniz; mahkeme hangi delilin neyi ispatlamak için gösterildiğini görebilmelidir.
- Tanığın ad ve soyadı ile size veya diğer tarafa yakınlığı.
- Tebligata elverişli güncel adres; yurt dışındaysa ülke ve posta bilgileri.
- Doğrudan bildiği olay, yaklaşık tarih ve bilginin kaynağı.
- İlgili dilekçedeki olayla bağlantı ve varsa mevcut belge.
- Bilinen dil, sağlık veya katılım koşulu.
Önceki Listeleri ve Verilen Süreleri Kontrol Edin
HMK m.240, tanık dinletilecek olayları ve tanıkların ad/adreslerini içeren listeyi düzenler; ikinci tanık listesi verilmesini yasaklar. Daha önce sunulan listeleri, dilekçeleri, duruşma tutanaklarını ve mahkemenin süre veren kararını birlikte hazırlayın. Liste için belirlenmiş süreyle eksik veya yanlış adresi tamamlama süresi aynı işlem değildir. Adres eksikliği için verilen kesin süre de kendi sonucuyla değerlendirilir.
HMK m.243’teki hazır bulundurulan tanığa ilişkin düzenleme ve m.145’teki geç delil koşulları ayrıca incelenir. Bu hükümler, istenen her ismin her aşamada eklenebileceği şeklinde yorumlanmamalıdır. Usul evresi ve mevcut kararlar görülmeden tek bir takvim önerilemez.
Yurt Dışındaki Tanık Nasıl Dinlenebilir?
Yabancı ülkede bulunan tanığın dinlenmesi; ilgili ülke, yürürlükteki sözleşme veya karşılıklılık ve mahkemenin talep ettiği işlem bakımından değerlendirilir. Uluslararası istinabe, yetkili adli makamlar arasındaki yardımlaşma yoludur. Tanığın adresinin tespiti de ayrı bir talep gerektirebilir. Talebin konusu, dinlenmesi istenen olaylar, gerekli belgeler ve tercüme ihtiyacı hazırlanır.
HMK m.149, mahkeme kararıyla ses ve görüntü yoluyla dinlemeye imkân verir. Tanığın başka ülkede bulunması hâlinde bu hüküm, yabancı ülkenin usulü ve adli yardımlaşma koşullarıyla birlikte incelenir. Kişisel bir görüntülü görüşme, mahkeme önünde usulüne uygun tanık dinlenmesiyle aynı işlem değildir. Ülkeye ve dosyaya uygun yol belirlendiğinde katılım, dil ve teknik hazırlık ayrıca netleştirilir.
İncelemeye Gönderilecek Başlangıç Dosyası
Mevcut dilekçeleri ve tanık listelerini değiştirmeden koruyun. Bunlara mahkemenin son ara kararını, tebliğ belgelerini ve olay–tanık eşlemesini ekleyin. Tanığın güncel adresi bilinmiyorsa bunu açık belirtin. Böylece liste, süre, çağrı, istinabe ve tercüman ihtiyacı aynı dosya üzerinden değerlendirilebilir.
Hukuki Dayanak
HMK m. 145, 149, 194, 240, 243, 244, 259, 261 ve 263; yurt dışındaki işlem için Adalet Bakanlığının hukuk istinabe açıklamaları ve somut ülke bakımından uygulanabilir düzenlemeler dikkate alınır.