Mal Rejimi ile Miras Payı Nasıl Ayrılır?
Kısa Yanıt
Bir eşin ölümü, hem mal rejiminin tasfiyesini hem miras hukukunu ilgilendirebilir. Sağ kalan eşin katılma alacağı, miras payıyla aynı hak değildir. Önce hangi malların hangi rejime tabi olduğu ve karşılıklı alacaklar belirlenir; miras hesabı bununla bağlantılı kurulur. Tapunun kimin adına olduğu tek başına bütün sonucu göstermez.
Eşiniz adına kayıtlı bir evin doğrudan mirasçılar arasında paylaşılacağı söylenmiş olabilir. Oysa o evin ne zaman ve hangi kaynakla alındığı, evlilikte hangi mal rejiminin uygulandığı ve varsa sözleşme önemlidir. Aynı şekilde, sağ kalan eşin her malın yarısını otomatik olarak aldığı varsayımı da doğru değildir. Biz mal rejimi alacaklarını, kişisel malları ve miras payını ayrı hesap soruları olarak ele alır; hangi kaydın neyi değiştirdiğini açıklarız.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Ölüm Mal Rejimini Sona Erdirebilir
TMK 225 uyarınca mal rejimi eşlerden birinin ölümüyle sona erer. Ancak uygulanacak rejimin belirlenmesinde evlilik tarihi, edinim dönemi ve geçerli mal rejimi sözleşmesi araştırılır. Bugünkü yasal rejimi geçmişteki bütün edinimlere otomatik olarak uygulamayız. Evliliğin farklı dönemlerine ait mallar için hukuki değerlendirme değişebilir.
Kişisel Mal ile Edinilmiş Mal Ayrılmalıdır
TMK 219 ve 220, edinilmiş mallar ile kişisel malların ayrımını düzenler. Miras veya bağış yoluyla edinilen değerlerle çalışma karşılığı edinimler aynı şekilde ele alınmaz. Bir malın alımında birden fazla kaynak kullanılmışsa finansmanın izi sürülür. Banka hareketleri, satış bedelleri ve kredi ödemeleri bu nedenle önem taşır.
Katılma Alacağı Tapunun Yarısı Demek Değildir
TMK 231 ve 236, artık değer hesabını ve katılmayı düzenler. Hesapta ilgili borçlar, eklenecek değerler ve denkleştirme konuları bulunabilir. Katılma alacağı kural olarak parasal bir taleptir; her taşınmazda doğrudan yarı mülkiyetle eş tutulamaz. Tarafların karşılıklı alacaklarının bulunması da hesabın yönünü değiştirebilir.
Miras Payı Ayrı Bir Hukuki Sebebe Dayanır
Sağ kalan eşin yasal miras payı TMK 499'a göre birlikte mirasçı olduğu zümreyle belirlenir. Mal rejimi tasfiyesinden doğan alacak veya borç ise terekenin kapsamını etkileyebilir. Bu iki hesabı aynı tablonun tek yüzdesi gibi toplamayız. Mirasçı çevresi ve tasfiye kalemleri ayrı belirlenerek sonucun nereden geldiği gösterilmelidir.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Edinim ve Finansman
Tapu tarihini, alış bedelini, kredi ödemelerini ve kullanılan kişisel kaynakları karşılaştırırız. Görünen mülkiyet kaydıyla finansman kaydını birlikte okuruz.
Evlilik ve Sözleşmeler
Evlilik tarihini, seçilmiş rejimi ve sözleşme hükümlerini inceleriz. Varsa önceki dönemlerin ayrı değerlendirilmesi gereken mallarını belirleriz.
Tereke ile Hesap Bağlantısı
Tasfiye talebinin kimden kime yöneldiğini ve tereke borçlarıyla ilişkisini araştırırız. Miras paylaşımı öncesinde çözülmesi gereken kalemleri ayırırız.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Mal rejimi alacağı ile miras payının hesabını yazılı görüşte ayıralım; edinim, finansman ve sözleşme kayıtlarından tamamlanacak kalemleri belirtelim.
Sık Sorulan Sorular
Eş adına kayıtlı her mal edinilmiş mal mıdır?
Hayır. Tapu sahibi ile malın hangi gruba ait olduğu ayrı meselelerdir. Edinim zamanı, bedelin kaynağı ve TMK 219–222 kapsamındaki ispat durumu birlikte incelenir.
Sağ kalan eş hem katılma alacağı hem miras payı isteyebilir mi?
Bunlar farklı hukuki sebeplere dayanan haklardır. Somut dosyada tasfiye alacağının bulunup bulunmadığı ve mirasçı sıfatı ayrı araştırılır; iki talebin birlikte gündeme gelmesi aynı kalemin iki kez alınacağı anlamına gelmez.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 202, 219–222, 225, 227–231, 236, 499
TMK 231, 236, 239
İki Hesabı Birbirinden Ayırarak İlerleyelim
Önce evlilik tarihini, söz konusu malları ve anlaşmazlığın hangi noktada olduğunu kısaca iletin. Ardından ücretli incelemenin kapsamını, ücretini ve takvimini yazılı belirleyip ilgili kayıtları isteyelim. Son adımda tasfiye kalemlerini miras payından ayırarak seçenekleri ve eksik bilgileri açıklayalım. Konunuzu İletin; hangi hesabın hangi belgeye dayandığını birlikte netleştirelim.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.