Miras Ne Zaman ve Nasıl Kazanılır?
Kısa Yanıt
Miras, kural olarak mirasbırakanın ölümüyle kanunen kazanılır; ayrıca kabul belgesi imzalanması şart değildir. Bu geçiş haklar kadar borçları da ilgilendirir. Mirasçılık belgesi, tapu intikali ve paylaşım ise farklı işlemlerdir. Biz hangi hakkın ne zaman geçtiğini ve hangi koruyucu seçeneğin değerlendirilmesi gerektiğini açıklarız.
Tapu hâlâ ölen yakınınızın üzerindeyken mirasçı olup olmadığınızı merak edebilirsiniz. Banka işlem yapmadan önce belge istiyor olabilir veya hiçbir işlem yapmadığınız için borçlardan sorumlu olmayacağınızı düşünebilirsiniz. Mirasın kazanılmasıyla kayıtlarda işlem yapılması farklıdır. Biz ölüm tarihini, mirasçılık sıfatını ve terekenin içeriğini birlikte değerlendiririz. Böylece hakların kullanılması, borçların araştırılması ve ret veya resmî defter gibi seçeneklerin ele alınması için gerekli sırayı belirleriz.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Kural Olarak Geçiş Ölümle Gerçekleşir
TMK 599 uyarınca mirasçılar mirası ölümle bir bütün olarak kazanır. Yasal ve atanmış mirasçılar bakımından temel ilke budur. Kanundaki istisnalar saklı olmak üzere aynî haklar, alacaklar, diğer malvarlığı hakları ve zilyetlik geçer. Bir kimsenin hiçbir belge imzalamamış olması, bu nedenle mirası kendiliğinden reddettiği anlamına gelmez.
Hak Geçişi Borç Sorumluluğunu da İçerebilir
TMK 599, mirasbırakanın borçlarından kişisel sorumluluğu da düzenler. Bu yüzden yalnız malvarlığı tarafına bakılarak işlem yapılmamalıdır. Gerçek ret, hükmen ret, resmî defter ve resmî tasfiye farklı koşullara ve sonuçlara sahiptir. Birinden yararlanılabileceği varsayımıyla diğer işlemler geciktirilmez. Hangi seçeneğin gündeme gelebileceği ölüm tarihindeki kayıtlar ve mirasçının davranışlarıyla incelenir.
Vasiyet Alacaklısının Konumu Farklıdır
Belirli bir ev, para veya eşya bırakılan kişi her zaman mirasçı atanmış değildir. TMK 600’deki vasiyet alacaklısı kural olarak yükümlü kişiye karşı kişisel istem hakkına sahiptir. Bu nedenle belirli mal vasiyeti ile bütün terekeye veya belirli bir oranına mirasçı atama ayrılır. Belgenin başlığı yerine gerçek içeriği ve kullanılan ifadeler okunur.
Belge, Tescil ve Paylaşma Ayrı İşlemlerdir
TMK 598 kapsamındaki mirasçılık belgesi mirasçılık sıfatını gösterir; tek başına mal listesini veya paylaşmayı tamamlamaz. Tapu ve banka işlemleri kendi belge ve kayıt düzenine tabidir. Birden fazla mirasçı varsa TMK 640 kapsamında ortaklık meydana gelir. Pay oranının bilinmesi, belirli bir malın tamamını tek başına kullanma veya satma yetkisiyle aynı değildir.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Mirasçılık Dayanağını Okuruz
Nüfus kayıtları, vasiyetname ve mirasçılık belgelerini karşılaştırırız. Yasal mirasçı, atanmış mirasçı ve vasiyet alacaklısının hangi hakları ileri sürebileceğini ayırırız.
Geçen Hakları ve Borçları Araştırırız
Bilinen malları, alacakları ve ödeme taleplerini birlikte inceleriz. Kişiye bağlı bir hakkın ölümle sona erip ermediğini veya terekeye geçip geçmediğini ayrıca değerlendiririz.
Kullanılacak İşlemi Belirleriz
Belge alınması, kayıt düzeltilmesi, teslim, ret veya ortaklık işlemlerinin sırasını kurarız. Önceki işlemlerin hak ve süreler üzerindeki etkisini gözden geçiririz.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Kazanılan haklarla belge, intikal, ret ve paylaşım işlemlerini yazılı görüşte ayıralım; dosyanızda önce tamamlanması gereken kayıt ve adımları açıklayalım.
Sık Sorulan Sorular
Tapu intikali yapılmadıysa miras geçmemiş midir?
Hayır. Kanunî geçiş ile tapudaki intikal işlemi farklıdır. Ancak devralınan hakkın kayıtta gösterilmesi ve sonraki işlemler için gereken belgeler ayrıca tamamlanmalıdır.
Mirası kabul etmedim demek ret yerine geçer mi?
Tek başına geçmez. Gerçek ret kanundaki beyan ve süre kurallarına tabidir. Hükmen ret ise farklı şartlara dayanır; her ikisi somut duruma göre değerlendirilir.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
598, 599, 600, 640
Mirasın Geçişiyle Yapılacak İşlemleri Ayıralım
Konunuzu İletin. İlk adımda sorununuzu ve dosyanızın aşamasını kısaca anlatın. İkinci adımda ücretli çalışmanın kapsamını, ücretini ve takvimini başlamadan önce yazılı belirleyelim. Üçüncü adımda kararlaştırılan kanaldan alınacak belgeleri inceleyip seçenekleri ve öncelikli işlemleri açıklayalım.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.