Miras Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir?
Kısa Yanıt
Mirasla ilgili her işlem aynı mahkemeye veya aynı şehirde yapılmaz. Önce talebin çekişmeli bir dava mı yoksa çekişmesiz işlem mi olduğu belirlenir. Biz dava türünü, yerleşim yeri kayıtlarını ve özel yetki kurallarını birlikte inceleyerek başvurunun hangi hukuki temele dayanacağını açıklarız. Mahkemenin görevli olmasıyla o yerde yetkili olmasını ayrı sorular olarak ele alırız.
Taşınmazın bulunduğu şehirde, kendi yaşadığınız yerde veya mirasbırakanın son adresinde başvuru yapılabileceğine dair farklı bilgiler almış olabilirsiniz. Hangi cevabın uygun olduğu, sadece miras kelimesine değil istediğiniz hukuki sonuca bağlıdır. Biz önce paylaşım, tenkis, belge verilmesi veya koruma gibi talepleri ayırırız. Sonra görev ve yetki kurallarını ilgili kayıtlarla karşılaştırırız. Yabancı ülkede yerleşim veya vatandaşlık bağlantısı varsa, yalnız iç hukukta kullanılan adres kuralıyla yetinmeden milletlerarası yetkiyi de ayrıca değerlendiririz.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Görev ile Yetki Ayrılır
Görev, hangi tür mahkemenin işe bakacağını; yetki ise başvurunun hangi yerde yapılacağını ilgilendirir. HMK 2 ve 4 ile özel hükümler bu ayrımda önem taşır. Tenkis davası ile miras ortaklığının giderilmesi veya çekişmesiz belge talebi aynı başvuru olarak değerlendirilmez. Talebin adı değil gerçek niteliği belirleyicidir.
Kesin Yetki Kuralının Kapsamı Kontrol Edilir
HMK 11, saydığı mirastan doğan davalarda ölenin son yerleşim yeri mahkemesini kesin yetkili kılar. Tenkis, ölüme bağlı tasarrufun iptali ve miras sebebiyle istihkak gibi talepler bu kapsamda değerlendirilir. Ancak taşınmazın bulunduğu her uyuşmazlık için aynı kural varsayılmaz. Talebin miras ilişkisi ve diğer özel hükümler incelenir.
Çekişmesiz ve Yabancı Unsurlu İşler Ayrıca İncelenir
HMK 383 çekişmesiz yargıda görevi, 384 genel yetkiyi düzenler; özel kurallar saklıdır. TMK 589 gibi mirasa özgü hükümler ayrıca dikkate alınır. Yabancı unsurlu miras davalarında MÖHUK 43, ölenin Türkiye’deki son yerleşim yerine; bu yoksa tereke mallarının bulunduğu yere ilişkin kural içerir. Bu iki alan birbirine karıştırılmamalıdır.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Talep ve Dava Dayanağı
Dilekçeyle istenen sonucu ve ileri sürülen olguları birlikte okuruz. Aynı dosyada birden fazla talebin görev ve yetki bakımından farklılaşmasını kontrol ederiz.
Yerleşim Yeri Kayıtları
Ölüm tarihindeki yerleşim yerini gösteren belgeleri ve dosyadaki adresleri karşılaştırırız. Yalnız nüfusa kayıtlı olunan yerle yerleşim yerini aynı kabul etmeyiz.
Önceki Usul İşlemleri
Görev veya yetki kararlarını, tebligatları ve varsa başvuru aşamalarını inceleriz. Yeni bir başvurunun mevcut dosyadan bağımsız değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini belirleriz.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Talebin niteliği, görev ve yetki sorularına ilişkin yazılı görüşü sunalım; yerleşim yeri kayıtlarını, önceki usul işlemlerini ve başvuru hazırlığını ayrı gösterelim.
Sık Sorulan Sorular
Bütün miras işleri sulh hukuk mahkemesinde mi görülür?
Hayır. Görev talebin niteliğine ve ilgili düzenlemeye bağlıdır. Çekişmesiz bir işlemle saklı pay veya tapu uyuşmazlığını aynı mahkeme başlığı altında toplamamayız.
Mirasbırakan yurt dışında yaşadıysa Türkiye’de dava açılamaz mı?
Bu kadar genel bir sonuç çıkarılmaz. Yabancılık unsuru ve MÖHUK 43 kapsamında Türkiye’deki son yerleşim yeri veya tereke mallarının bulunduğu yer araştırılır.
Adres kayıtları birbirini tutmuyorsa hangi bilgi esas alınır?
Farklı kayıtların hangi tarihe ve hangi adres kavramına ilişkin olduğu araştırılır. Biz nüfusa kayıtlı olunan yer, fiilî adres ve yerleşim yeri iddialarını aynı şey saymayız. Dosyanın talebiyle ilgili özel kuralı belirler; mevcut belge ve kararların bu kuralla ilişkisini incelemeden yalnız güncel adres üzerinden başvuru yeri söylemeyiz.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 576, TMK 589
HMK 2, HMK 4, HMK 11, HMK 382–384
Talebinize Uygun Başvuru Yerini İnceleyelim
Önce konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca iletin. Ardından ihtiyacınıza uygun ücretli çalışmanın kapsamını, ücretini ve takvimini başlamadan önce yazılı belirleyelim. Son aşamada kararlaştırılan belgeleri inceleyip eksik kayıtları ve dosyanızda atılabilecek adımları açıklayalım. İlk bildirimde özel belge yüklemeniz gerekmez. Konunuzu İletin.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.