Birden Fazla Eşin Mirasçılığı Nasıl Değerlendirilir?
Hazırlayan: Constantinople
Kısa Yanıt
Birden fazla kişinin eş olduğunu ileri sürmesi, TMK 499'daki eş payının herkese ayrı ayrı uygulanabileceği anlamına gelmez. Önce evliliklerin hukuki durumu, önceki ilişkinin sona ermesi ve varsa butlan kararı araştırılır. TMK 145, 147, 156 ve 159 çerçevesindeki özel sorunlar nedeniyle yalnız nüfus kaydındaki isim sayısına dayanılarak pay hesabı kurulamaz.
Ölen kişinin farklı yerlerde yapılmış evlilikleri veya sonradan ortaya çıkan bir eşi bulunduğu söyleniyor olabilir. Boşanma kararının kesinleşmemesi ya da kayıtların birbiriyle uyuşmaması da aynı mirasta birden fazla eşlik iddiası doğurabilir. Bu tür dosyalarda ilk soru, her kişiye ne kadar pay verileceği değildir. Önce hangi evliliğin hangi tarihte ve hangi hukuki durumda bulunduğu belirlenir. Biz kayıtları zaman sırasıyla eşleştirir; geçerlilik ve mirasçılık meselelerini birlikte fakat ayrı koşullarla inceleriz.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Önceki Evlilik Sona Ermiş mi?
TMK 145/1, evlenme sırasında eşlerden birinin evli bulunmasını mutlak butlan sebebi olarak düzenler. Ancak ilk evliliğin gerçekten sürüp sürmediği ölüm, boşanma ve kesinleşme kayıtlarıyla araştırılır. Nüfusta eksik görünen kayıt veya aileden gelen bilgi, başka ülkede verilmiş kararın durumunu ve gerekli hukuki incelemeyi tek başına karşılamaz.
Butlan Sonucu Kendiliğinden Kurulmaz
TMK 156'ya göre batıl evlilik de hâkim kararına kadar geçerli evliliğin sonuçlarını doğurur. TMK 147, evliyken yeniden evlenen kişinin önceki evliliğinin karar öncesi sona ermesi ve diğer eşin iyiniyeti bakımından özel hüküm içerir. Bu nedenle ikinci evlilik kaydı her durumda baştan yokmuş gibi işleme alınamaz.
İyiniyet ve Ölüm Mirasçı Çevresini Etkileyebilir
Ölümle bağlantılı butlan uyuşmazlığında TMK 159, evlenme sırasındaki iyiniyeti miras sonucu bakımından önemli kılar. Aynı miras üzerinde birden fazla eşlik iddiası varsa her kişinin konumu ayrı belirlenir. Biz birinin iyiniyetli olabileceğinden diğerinin payının otomatik silindiği veya eş paylarının sınırsız çoğaldığı sonucunu çıkarmayız.
Oran Hesabı Hukuki Durum Açıklandıktan Sonra Yapılır
TMK 499'daki eş payları, birlikte bulunan mirasçı zümresiyle ilişkilidir. Birden fazla evliliğin hukuki sonuçları tartışılıyorsa bu oranları doğrudan her başvurana uygulamak yerine önce karar ve kayıtların etkisi değerlendirilir. Mirasçılık belgesi, önceki paylaşım ve tapu işlemleri aynı kişi çevresi üzerinden kontrol edilir; başka ülke bağlantısı varsa uygulanacak hukuk ayrıca araştırılır.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Evliliklerin Zaman Çizgisi
Evlilik, boşanma, ölüm ve kesinleşme kayıtlarını tarihlerine göre sıralarız. Hangi iki ilişkinin hangi dönemde çakıştığını somutlaştırırız.
Kayıt ve Kararların Birlikte Okunması
Nüfus belgelerini mahkeme kararlarıyla karşılaştırırız. Yabancı belge varsa yalnız çeviri metniyle yetinmeden belgenin hukuki işlevini ayrıca inceleriz.
Her Talep Sahibinin Konumu
Eşlik iddiasını, iyiniyet olgusunu ve dayanak belgeleri kişi bazında ayırırız. Miras payından farklı malvarlığı talepleri bulunup bulunmadığını değerlendiririz.
Sık Sorulan Sorular
Dinî tören veya uzun süre birlikte yaşamak eş payı sağlar mı?
Birlikte yaşamayla kanuni eş sıfatı aynı değildir. Eş payı bakımından hukuken kurulmuş evlilik ve bunun durumu araştırılır. Başka malvarlığı talepleri ise kendi hukuki sebepleriyle değerlendirilir.
Nüfus kaydında iki evlilik görünüyorsa miras hemen bölüştürülebilir mi?
Önce kayıtların neden çakıştığı ve mahkeme kararlarının etkisi açıklığa kavuşturulmalıdır. Pay hesabı, mevcut belgeleri ve geçerlilik uyuşmazlığını görmezden gelerek yapılmamalıdır.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
TMK 145, 147, 156, 159, 499, 598
Önce Evlilik Kayıtlarının Hukuki Durumunu Belirleyelim
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.