Yarım Kalan İnşaat Başka Yükleniciyle Nasıl Tamamlanır?
Yarım kalan inşaatı başka yükleniciyle tamamlatmak için önce mevcut sözleşmenin yürürlükte olup olmadığı ve hangi işlerin eksik kaldığı belirlenir. Tarafların anlaşmasıyla devam, koşulları varsa yüklenici hesabına tamamlattırma ve sözleşmeyi sona erdirip yeni ilişki kurma seçenekleri farklı belgeler ve işlemler gerektirir. Yeni bir fiyat teklifi almak, önceki yüklenicinin borcunu veya devredilmiş tapu paylarının durumunu tek başına çözmez.
Önce Tamamlanacak İşi ve Mevcut İlişkiyi Belirleyin
Sözleşmenin bütün ekleri, süre uzatımları, ihtarlar ve önceki ödemeler aynı dosyada okunmalıdır. İnşaatın durduğu tarih, durma nedeni, arsa sahibinin yerine getirdiği yükümlülükler ve yüklenicinin açıklaması kaydedilir. Amaç mevcut sözleşmedeki yapıyı tamamlatmaksa, sözleşmeyi sona erdirdiğini söyleyen bir bildirim göndermeden önce bu tercihin talep üzerindeki etkisi incelenmelidir.
Teknik inceleme, gerçekleşen imalatı, eksik ve ayıplı işleri, kullanılabilir malzemeyi ve kalan işin maliyetini ayrı gösterir. Yeni yüklenicinin teklifinde önceki işin sökülmesi veya yenilenmesi öngörülüyorsa bunun gerekçesi de belirlenir. Şantiye değişmeden önce delil tespiti gerekip gerekmediği değerlendirilir; teknik maliyet hesabı, eski yüklenicinin hukuki sorumluluğuyla birlikte ayrıca incelenir.
Anlaşmalı Devam ve Sözleşmenin Devri
Eski yüklenici, yeni yüklenici ve arsa sahipleri anlaşabiliyorsa kimin hangi işi üstleneceği, önceki ödemelerin hesabı, gecikme talepleri ve teminatlar yazılı düzenlenebilir. Yeni kişinin yalnız belirli işleri yapmasıyla bütün sözleşmeyi devralması farklı sonuç doğurur. TBK m.205 kapsamındaki sözleşme devrinde sözleşmede kalan tarafın katılımı veya gerekli izni/onayı ve devredilen sözleşmenin şekil koşulu gözetilir.
Protokolde şantiyenin teslimi, malzemenin aidiyeti, önceki imalatın sorumluluğu ve yeni işin kabulü açık olmalıdır. Ruhsat, müteahhitlik ve yapı denetimi bakımından gereken kayıt ve işlemler de yetkili teknik kişiler ve idareyle belirlenir.
Yüklenici Hesabına Tamamlattırma Hangi Dayanağa Bağlıdır?
TBK m.113, yerine getirilmeyen yapma borcunun masrafı borçluya ait olmak üzere alacaklı veya başkası tarafından ifasına izin verilmesinin istenmesini düzenler. Uygulamada nama ifa olarak anılan bu yolda istenecek iznin kapsamı, tamamlanacak iş ve gider hesabı somutlaştırılır. Başkasına yaptırılan her işin bedelinin kendiliğinden önceki yükleniciden tahsil edilebileceği varsayımıyla bütçe kurulmaz.
TBK m.473/2 ise yapım sırasında eserin yüklenicinin kusuruyla ayıplı veya sözleşmeye aykırı meydana getirileceğinin açıkça görüldüğü durum için özel bir düzenlemedir. Aykırılığın uygun süre içinde giderilmesi; aksi hâlde onarımın veya işe devamın hasar ve masrafları yükleniciye ait olmak üzere üçüncü kişiye verileceği ihtar edilir. Bu koşulların bulunması, yalnız gecikme veya şantiyenin boş kalmasıyla aynı inceleme değildir. Bildirimin içeriği, süre ve ayrıca yargısal izin ihtiyacı seçilen hukuki dayanağa göre belirlenir.
Yeni Yüklenici Teklifinden Önce Hazırlanacak Dosya
- İlk sözleşme, teknik şartname, proje, ruhsat ve bütün ek protokoller.
- Tarih sıralı bildirimler, iş programı, ödeme ve hakediş kayıtları.
- Gerçekleşme, eksik iş, ayıp ve malzeme listesiyle teknik maliyet çalışması.
- Güncel tapu/takyidat, önceki pay devirleri, üçüncü kişi sözleşmeleri ve teminatlar.
- Kalemleri karşılaştırılabilir yeni teklifler, finansman kaynağı ve önerilen ödeme takvimi.
Yükleniciye ait olduğu ileri sürülen bölümlerin satılmasıyla finansman sağlanacaksa mülkiyet, satış yetkisi ve gerekiyorsa yargısal yetkilendirme ayrıca incelenir. İşi tamamlattırma talebi, tek başına bölüm satma veya şantiyeye fiilen el koyma yetkisi vermez. Yeni sözleşme; mevcut hakları, izinleri ve hesaplaşmayı karşılayacak biçimde hazırlanır.
İlgili İncelemeler
Hukuki Dayanaklar
Hukuki kontrol: 16 Kasım 2026.