Noterde Taşınmaz Satışı: Başvuru, Belgeler ve Tescil
İşlem Rehberi · Son kontrol: 15 Kasım 2026
Taşınmaz satışı noter tarafından da düzenlenebilir. Bunun için satış başvurusu, hak sahipliği ve kısıtlama kontrolü, sözleşme ve tapu siciline tescil aşamaları tamamlanmalıdır. Satış vaadi sözleşmesi imzalamak, satış sözleşmesinin düzenlenmesi ve mülkiyetin tesciliyle aynı işlem değildir.
Satış mı, Satış Vaadi mi Yapılacak?
Önce belgenin amacı belirlenmelidir. Satış vaadi, gelecekte satış yapılmasına ilişkin borç doğurur; tek başına mülkiyeti alıcıya geçirmez. Noterlik Kanunu m.61/A kapsamındaki satışta ise noterlik ve tapu bilgi sistemleri üzerinden yürütülen resmî işlem ve tescil akışı vardır. Randevunun veya taslağın hangi işlem için oluşturulduğu taraflarca açıkça bilinmelidir.
Başvuru Dosyasında Neler Eşleştirilir?
İlgili yönetmelikte başvuru için Türkiye Noterler Birliğinin e-randevu/başvuru uygulaması ve e-Devlet yolu öngörülür. Seçilen taşınmazın kayıt bilgileriyle satıcı, alıcı ve varsa temsilcinin bilgileri aynı işleme ait olmalıdır. Başvuruda sunulan belgeler ve işlem sırasında istenen asıllar birlikte hazırlanmalıdır; belge listesi tarafların durumuna göre değişebilir.
- Taşınmazın ada, parsel ve varsa bağımsız bölüm bilgileri.
- Satıcı ve alıcının kimlikleri; tüzel kişi varsa temsil ve yetki bilgileri.
- Vekille işlem yapılacaksa satışa veya alıma uygun yetki belgesi.
- Taşınmaz ve taraflara göre aranan sigorta, değer ve diğer işlem belgeleri.
- Önceki sözleşmeler, ödenen bedeller ve kalan ödeme koşulları.
Noter Hangi Kayıtları İnceler?
Noter; hak sahibini, taşınmaz üzerindeki kısıtlamaları ve satışa engel hukuki durum bulunup bulunmadığını değerlendirir. Tapu kayıtları ve ilgili belgeler bilgi sistemleri üzerinden paylaşılır. Eksik kayıt veya belge varsa tapu müdürlüğüyle tamamlanma süreci işletilir. Hak sahibinin belirlenememesi ya da satışa engel durum bulunması hâlinde satış gerçekleştirilmez.
Bir ipotek, haciz veya şerhin varlığı yalnız adına bakılarak yorumlanmamalıdır. Kaydın etkisi ve planlanan işlemde ne yapılacağı ayrıca açıklığa kavuşturulmalıdır. Noterlikte satış yapılması, imar ve iskân durumunun veya fiilî yapının alıcının amaçladığı kullanıma bütünüyle uygun olduğunu göstermez. Bu incelemeler işlem öncesinde ayrıca yapılabilir.
Ödeme ve Masraflar Nasıl Planlanmalı?
Satış bedelinin kime, hangi hesap ve açıklamayla, hangi aşamada ödeneceği önceden belirlenmelidir. Daha önce ödenen tutarlar, kapanacak borçlar ve kaldırılacağı söylenen kayıtlar sözleşmeyle eşleştirilmelidir. Yabancı alıcıya ilişkin belge ve ödeme şartları da işlem türüne göre ayrıca kontrol edilir.
Güncellik kontrolü — 15 Kasım 2026: 1 Ekim 2026 tarihli yönetmelik değişikliği, güvenli ödeme sistemine ilişkin zorunlu uygulama başlangıcını 1 Aralık 2026 olarak belirlemiştir. Bu, düzenleme kapsamındaki satışlar bakımından ileri tarihli bir başlangıçtır; bütün noter satışlarında sistemin bugün zorunlu olduğu sonucu çıkarılamaz. İşlem tarihinde kapsam, varsa istisnalar ve uygulama usulü resmî kaynaklardan yeniden doğrulanmalıdır.
Tapu harcı, döner sermaye bedeli ve noter ücreti ayrı kalemlerdir. Güncel tutarlar ve hangi tarafça karşılanacakları işlem için doğrulanmalıdır. Eski bir internet tablosunu güncel toplam maliyet kabul etmek veya vergi matrahını yalnız el değiştiren nakitle eşitlemek uygun değildir.
İmzadan Sonra Hangi Belgeler Kontrol Edilir?
Yönetmelikte noter tarafından sözleşmenin TAKBİS’e kaydı, tapu müdürlüğünce sicile tescil ve tescil tamamlandıktan sonra tapu senedinin verilmesi düzenlenir. İmzalanan sözleşme, tescil sonucu ve ödeme belgeleri aynı işlem dosyasında saklanmalıdır. Sözleşme imzasının görüldüğü an, tescil sonucu kontrol edilmeden işlemin her yönüyle tamamlandığı kabul edilmemelidir.
Anahtar teslimi, taşınmazın boşaltılması, sayaçlar, aidat veya sözleşmede kalan belge yükümlülükleri ayrıca takip edilebilir. Mülkiyet devri ile fiilî teslimin aynı tarihte gerçekleşeceği varsayılmamalı; sonraki adımlar tutanak ve ilgili belgelerle açıklığa kavuşturulmalıdır.
Somut işlemde devir öncesi belge ve adım incelemesi ile bedel ve ödeme belgelerinin kontrolü birlikte değerlendirilebilir.