Kiracının Yaptığı Tadilatta Malik Hangi Kayıtları Birlikte İncelemeli?
Kiracının yaptığı bir tadilatı değerlendirirken kira sözleşmesini, yazılı izinleri, işin gerçek kapsamını ve belediye dosyasını birlikte hazırlayın. Malikin tadilata rıza göstermesi, işlemin imar bakımından uygun olduğu veya kira sonunda bütün gider ve hasar taleplerinin çözüldüğü anlamına gelmez. Her belgenin hangi soruya cevap verdiği ayrılmalıdır.
Önce İşin Zamanını ve Kapsamını Belirleyin
Kiralananın başlangıçtaki durumu ile bugünkü durumu karşılaştırın. Bölme duvar, tesisat, cephe, ıslak hacim, balkon veya kullanım değişikliği aynı iş değildir. İşi kimin istediğini, kimin yaptırdığını, yükleniciyle kimin sözleşme kurduğunu ve ödemenin kimden çıktığını tarih sırasıyla yazın. Kiracının açıklamasıyla malikin onay verdiği çizim veya teklif arasındaki farklar ayrı gösterilebilir.
- İlk kira sözleşmesi, ekleri, teslim tutanağı ve demirbaş listesi.
- Malikin imzaladığı izin, protokol, plan, keşif veya teklif.
- Öncesi ve sonrasına ait tarihli fotoğraflar; mevcut teknik raporlar.
- Uygulayıcı sözleşmesi, faturalar ve ödeme kayıtları.
- Ruhsat, onaylı proje, tadilat belgeleri ve belediye yazışmaları.
- Ortak alan etkileniyorsa yönetim planı, ilgili kararlar ve rıza belgeleri.
Yazılı İzin Neyi Kapsıyor?
Türk Borçlar Kanunu’nun 321. maddesine göre kiracı, kiraya verenin yazılı rızasıyla yenilik ve değişiklik yapabilir. Kiraya veren buna rıza göstermişse, eski durumuyla geri verme talebi için ayrıca yazılı anlaşma önem taşır. Kiracı da aksine yazılı anlaşma bulunmadıkça, rızayla yapılan değişikliğin yarattığı değer artışının karşılığını isteyemez. Bu yüzden izin metnindeki iş kapsamı, geri sökme, mülkiyet, gider ve iade düzeni birlikte okunmalıdır.
E-posta veya mesaj kayıtlarının tamamını, eklerini ve gönderen bilgilerini koruyun. Belgenin yazılı rıza veya ayrıca anlaşma koşulunu karşılayıp karşılamadığı somut içeriğe ve uygulanacak şekil kurallarına göre değerlendirilir. Yalnız iletişimin gerçekleşmiş olması, her uygulamanın onaylandığını göstermez.
Rıza, Ruhsat ve Teknik İnceleme
İmar Kanunu’nun 21. maddesi ruhsatlı yapıda değişiklik için ruhsat esasını ve belirli tamirat istisnalarını düzenler. İşin adı “tadilat” olsa da kapsamının bu kurallardaki yeri incelenmelidir. Özel hukuk izni, idarenin aradığı ruhsatın yerine geçmez. Ortak alanı veya ana yapıyı etkileyen işlemlerde Kat Mülkiyeti Kanunu’ndaki koşullar da ayrıca gündeme gelir.
Hukuki inceleme, taşıyıcı sisteme etkiyi veya proje uygunluğunu tek başına tespit etmez. Mimar veya mühendis incelemesi gerekiyorsa teknik bulgular sözleşme ve izin belgeleriyle ilişkilendirilir. Belediyeden tutanak, ceza veya yıkım kararı gelmişse kararın muhatabı, fiil, tarih ve tebliğ kaydı ayrıca ele alınır; malik-kiracı arasındaki gider ilişkisiyle idari işlem aynı dosya sonucu sayılmaz.
Bir Sonraki Talebi Belgelerle Kurun
İşin devamı, eski hâle getirme, hasarın giderilmesi veya kira sonunda iade için istenen sonucu açık yazın. Mevcut durumun korunması ve gerekiyorsa usulüne uygun delil tespiti, onarım öncesinde değerlendirilir. Bildirim veya fesih düşünülüyorsa kira türü, ihlalin kapsamı ve kanuni koşullar ayrıca incelenir. Her tadilat otomatik fesih veya bütün masrafların tek tarafa yüklenmesi sonucunu doğurmaz.
İlgili Rehberler ve Hizmetler
Hukuki Dayanaklar
6098 sayılı Kanun, m.321 ve 334–335; 3194 sayılı İmar Kanunu, m.21; 634 sayılı Kanun, m.19. Mevzuat kontrolü: 16 Kasım 2026.