Kat Karşılığı İnşaatta Pay Devri ve Teminat Nasıl Kontrol Edilir?
İşlem Rehberi · Son kontrol: 15 Kasım 2026
Kat karşılığı inşaatta pay devri ve teminat kontrolü, tapu devrini işin doğrulanabilir ilerlemesine ve sözleşmedeki karşı edimlere bağlamakla başlar. Yalnız “iş ilerledikçe devir yapılır” cümlesi yeterli açıklık sağlamaz. Hangi aşamada hangi payın devredileceği, aşamayı kimin belirleyeceği ve yükümlülük yerine getirilmezse hangi güvencenin kullanılacağı birlikte okunmalıdır.
Önce Tek Bir Kontrol Dosyası Oluşturun
Sözleşmenin son taslağı, teknik şartname, proje, ruhsat, bölüm paylaşım çizelgesi, iş programı ve önerilen teminatlar aynı tarihli dosyada karşılaştırılmalıdır. Önceki tekliften kalan bir çizelgeyle yeni sözleşmenin birlikte kullanılması, tarafların farklı işleri kabul ettiğini sonradan ortaya çıkarabilir. Sözlü açıklamaların hangi belgeye işlendiği de kontrol edilmelidir.
Devir Çizelgesinde Hangi Sorular Cevaplanmalı?
- Devredilecek hak: Hangi malik, hangi payı veya hakkı, kime devredecek?
- Karşı edim: Devir hangi imalatın veya belge yükümlülüğünün karşılığı?
- Tespit: Tamamlanma hangi teknik belgeyle, kim tarafından doğrulanacak?
- Ek koşullar: Eksik iş, mevcut borç, sigorta veya teminat için ayrıca ne aranıyor?
- Uyuşmazlık: İlerleme konusunda anlaşmazlık varsa bildirim ve değerlendirme yolu ne?
Örneğin taslak, belirli tarihte pay devri öngörürken iş programı o tarihte henüz tamamlanmamış bir aşamayı esas alabilir. İncelemede yalnız takvim değil, iki belgenin aynı yükümlülüğü tarif edip etmediği sorgulanır. Hukuki metnin teknik gerçekleşme yüzdesini kendi başına doğruladığı varsayılmaz.
Teminat Belgesini Sözleşmeyle Birlikte İnceleyin
Bir banka teminat mektubu, ipotek veya başka güvence önerildiğinde belgenin tam metni görülmelidir. Kimin lehine düzenlendiği, hangi borcu karşıladığı, kullanılma koşulları, süresi ve sona erme sebepleri önemlidir. Sözleşme teslimi sonraki tarihe bırakırken teminatın daha önce sona ermesi gibi uyumsuzluklar ayrıca belirlenmelidir.
Cezai şart, teminat ve tazminat aynı kavram değildir. Gecikme için bir bedel yazılması, bu bedelin ödenmesini sağlayan ayrı bir güvence bulunduğu anlamına gelmez. Verilen güvencenin geçerliliği ve fiilen neyi karşılayabileceği dosyaya göre değerlendirilir; tek tip teminat oranı bütün projeler için yeterli kabul edilemez.
Satış ve Vekâlet Yetkisi Hangi Aşamaya Ait?
Yüklenici veya temsilciye pay satışı, ipotek kurulması ya da başka işlem yetkisi verilmesi düşünülüyorsa kapsam açık olmalıdır. Yetki belgesindeki geniş bir hüküm, sözleşmedeki aşamalı devir mantığıyla çatışabilir. Önceden yapılmış devirler ve üçüncü kişilerle kurulan ilişkiler de sonraki seçenekleri etkileyebilir.
Türk Medenî Kanunu m.1009, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan hakkın şerhini düzenler. Şerh, payın mülkiyetinin devri veya her tür işlemin engellenmesiyle eş anlamlı değildir. Hangi hakkın hangi kapsamda korunacağı ayrıca incelenmelidir.
İmza Öncesi Son Karşılaştırma
Taslak ve ekler üzerinde aynı parselin, aynı bölüm dağılımının ve aynı tarihlerin kullanıldığını kontrol edin. Tespit belgeleri, bildirim adresleri, teminatın aslı ve devir için aranacak koşullar belirlenmelidir. İnşaat zaten gecikmişse sonradan hazırlanmış bir protokolü, ilk sözleşmeymiş gibi incelemek yeterli olmaz; mevcut ifa ve haklar da değerlendirilir.
Belge setiniz için imza öncesi sözleşme incelemesinin kapsamını değerlendirebilirsiniz. İş zaten aksadıysa mevcut inşaat uyuşmazlığının incelenmesi farklı bir çalışma gerektirir.