Alacak ve İcra — TR

Tazminatta Uygun Nedensellik Bağının İncelenmesi

Davranış ile zarar arasındaki uygun nedensellik bağı, birden çok neden ve mücbir sebep veya üçüncü kişi davranışının etkisi açıklanır.

Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople

Tazminat sorumluluğu için zarar ile sorumluluğa bağlanan davranış veya olay arasında hukuken yeterli bağlantı bulunmalıdır. Bir davranışın olaylar zincirinde yer alması tek başına bütün sonraki zararların ona yüklenmesini sağlamaz. Uygun nedensellik incelemesi, hayatın olağan akışında ilgili sonucun meydana gelmesine elverişliliği değerlendirir.

Birden Fazla Nedenin Etkisi

Bir zarar birden çok davranışın birleşmesiyle ortaya çıkabilir. Bu durumda her kişinin katkısı, uygulanacak sorumluluk türü ve müteselsil sorumluluk hükümleri ayrı ele alınır. “Son işlemi yapan kişi” veya “ilk hatayı yapan kişi” şeklindeki tek ölçütlü yaklaşım yeterli değildir.

Mücbir sebep, zarar görenin veya üçüncü kişinin davranışı, koşullarına göre nedensellik bağını kesebilir. Ancak üçüncü bir kişinin olaya katılması her zaman sorumluluğu tamamen kaldırmaz. Davranışın ağırlığı ve sonuç üzerindeki belirleyiciliği araştırılır. Zarar görenin katkısı bazı hâllerde bağı kesmek yerine tazminattan indirim sonucunu doğurur.

Tıbbi, teknik veya ekonomik uzmanlık gerektiren olaylarda bilirkişi incelemesi bağlantının maddi yönünü aydınlatabilir; nihai hukuki nitelendirme mahkemeye aittir. Kusursuz sorumlulukta kusur aranmayabilse de nedensellik incelemesi kural olarak önemini korur. İstenen her zarar kalemi bakımından olayla bağlantının ayrıca gösterilmesi gerekir.

Kaynak

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 49–52, 66–71.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.