Alacak ve İcra — TR

Çalışanın Fiilinden Sorumluluk ve Kurtuluş Kanıtı

Adam çalıştıranın sorumluluğunda işle bağlantı, seçme ve denetim özeni, işletme düzeni ile çalışana rücunun sınırları incelenir.

Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople

Adam çalıştıranın sorumluluğu, çalışanın kendisine verilen işin yapılması sırasında üçüncü kişiye verdiği zarar için öngörülen özel sorumluluktur. TBK m. 66 bakımından çalışanla iş arasında işlevsel bağlantı bulunmalıdır. Çalışanın her özel davranışından, yalnız çalışma ilişkisi bulunduğu için aynı kapsamda sorumluluk çıkarılamaz.

Özenin İspatı ve İşletme Düzeni

Adam çalıştıran; çalışanı seçerken, işle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde zararı önlemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederek sorumluluktan kurtulabilir. Bu inceleme yalnız işe alım belgesine veya genel güvenlik talimatına indirgenemez. Somut işin tehlikeleri ve alınması gereken önlemler belirleyicidir.

Bir işletmede ayrıca çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunun ispatı aranır. Çalışanın bireysel hatası ile işletmenin örgütlenmesindeki eksiklikler bu nedenle birlikte değerlendirilebilir. Zarar görenin, olayın ve zararın bu faaliyetle bağlantısını ortaya koyması gerekir.

Ödenen tazminatın çalışana yöneltilmesi ise ayrı bir rücu ilişkisidir; çalışan ancak kendi sorumluluğu ölçüsünde muhatap olur. Ayrıca çalışanın fiili, borçlunun sözleşmesel ifa yardımcısı olarak kullanıldığı ilişki içinde zarar doğurmuşsa TBK m. 116 gündeme gelebilir. Adam çalıştıranın üçüncü kişiye karşı sorumluluğu ile yardımcı kişinin fiilinden sözleşmesel sorumluluk aynı koşullara tabi değildir.

Kaynak

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 66, 116.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.