Alacak ve İcra — TR

Borcun İç ve Dış Üstlenilmesi

Borcu ödeme taahhüdü ile borçlu değişikliğinin farkı, alacaklının kabulü ve teminatların hukuki durumu.

Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople

Borcun üstlenilmesi, borcun yükünü veya borçlu sıfatını başka bir kişiye geçiren işlemleri kapsar. TBK m.195’teki iç üstlenme, mevcut borçlu ile üstlenen arasında kurulur. Üstlenen, borcu ifa ederek veya alacaklının rızasıyla borçlu sıfatını üstlenerek mevcut borçluyu kurtarmayı taahhüt eder.

İç anlaşma tek başına alacaklı karşısındaki borçluyu değiştirmez. Alacaklı, sözleşmeye taraf olmadığı sürece kural olarak mevcut borçluya başvurmaya devam edebilir. Başka bir kişinin “borcu ben ödeyeceğim” açıklaması, alacaklının bütün haklarını eski borçluya karşı kaybettiği anlamına gelmez.

Dış üstlenmede ise TBK m.196 uyarınca üstlenen ile alacaklı arasında sözleşme kurulur; yeni borçlu eskisinin yerine geçer. Kabul açık olabileceği gibi kanundaki koşullarla örtülü de olabilir. Yapılan ödemenin her kabulü otomatik olarak dış üstlenme sayılmaz; kişinin yeni borçlu sıfatıyla kabul edilip edilmediği belirlenir.

Borçlu değişince bağlı haklar, üçüncü kişinin verdiği rehin ve kefalet gibi teminatların durumu ayrıca değerlendirilir. Kanunun aradığı rıza ve özel hükümler korunur. Borcun üstlenilmesi ile borca katılma da ayrıdır: Katılmada eski borçlunun yanında yeni bir borçlu bulunurken dış üstlenmede kural olarak borçlu değişir. İşlemin gerçek içeriği bu sonucu belirler.

Hukuki Dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.195–204. Resmî mevzuat metni.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.