Alacak ve İcra — TR

Borçların Gereği Gibi İfası

Borcun konusu, ifayı gerçekleştiren kişi, karşılıklı sözleşmelerde ifa sırası ve ödemenin belgelendirilmesi.

Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople

İfa, borçlanılan edimin sözleşmeye ve kanuna uygun olarak yerine getirilmesidir. Borcun sona ermesi için yalnız bir davranışta bulunulması yeterli olmayabilir; doğru edimin, yetkili kişiye, uygun yerde ve zamanda sunulması gerekir. Edimden farklı bir şeyin verilmesi, alacaklının kabulü olmadan borcu kendiliğinden sona erdirmez.

TBK m.83’e göre alacaklının şahsen ifada menfaati bulunmadıkça borçlu edimini bizzat yerine getirmek zorunda değildir. Buna karşılık kişisel beceri veya güvene dayanan işlerde borçlunun kimliği önem taşıyabilir. Üçüncü kişinin ifası ile borcun üstlenilmesi de ayrıdır: Bir kişi ödeme yaptığında her durumda sözleşmenin yeni borçlusu olmaz.

Çeşit borçlarında seçim ve edimin asgari niteliği, seçimlik borçlarda ise seçim yetkisinin kime ait olduğu ayrıca belirlenir. Karşılıklı sözleşmelerde TBK m.97’deki ifa sırası savunması gündeme gelebilir. Bu savunmayı ileri süren kişinin önce ifayla yükümlü olup olmadığı sözleşmenin koşullarına göre değerlendirilir.

İfanın belgelendirilmesi, borcun sona erdiğinin ispatı bakımından önemlidir. TBK m.103 ve devamı, makbuz verilmesi ve borç senedinin geri alınmasını düzenler. Kısmi ifa, faiz ve giderler söz konusu olduğunda ödemenin hangi kaleme mahsup edildiği de belirlenmelidir. İfa olgusu ile ödemenin belirli borca tahsisi aynı soru değildir.

Hukuki Dayanak: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.83–87, 97 ve 103–105. Resmî mevzuat metni.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.