Uluslararası Boşanma — TR

Katılma Alacağı Eşten Karşılanmıyorsa Üçüncü Kişiden Talep İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Alacağın hesabı, eşten karşılanamayan kısım ve karşılıksız kazandırmadan yararlanan kişi için belgeleri birbirine bağlayın.

Katılma alacağı borçlu eşin malvarlığından karşılanamıyorsa, üçüncü kişiye yapılmış her devir için aynı talep kurulmaz. Türk edinilmiş mallara katılma rejiminde TMK 241, hesaba katılması gereken karşılıksız kazandırmadan yararlanan üçüncü kişiden eksik kalan miktarın istenmesini belirli koşullarla düzenler. Başlangıç dosyası; alacağın hesabını, eşten karşılanamayan kısmı, kazandırmayı ve süreleri birbirine bağlamalıdır.

Hesaba Ekleme ile Üçüncü Kişiden Ödeme Talebi Nasıl Ayrılır?

TMK 229, belirli karşılıksız kazandırmaların veya katılma alacağını azaltma amacıyla yapılan devirlerin edinilmiş mallara değer olarak eklenmesini düzenler. Bir değerin hesapta eklenmesi, tapunun kendiliğinden geri dönmesi veya üçüncü kişinin her durumda bütün alacaktan sorumlu olması anlamına gelmez. 241’deki talep ise borçlu eşin malvarlığı ya da terekesi alacağı karşılamadığında, hesaba katılması gereken karşılıksız kazandırmadan yararlanan kişiye eksik kısım için yönelir.

Örneğin 300.000 TL katılma alacağının 100.000 TL’si borçlu eşten karşılanabiliyorsa, bu karşılanabilirlik varsayımında açıklanması gereken eksik kısım 200.000 TL’dir. Üçüncü kişiye yönelik talebin hangi kazandırma ve sorumluluk sınırına dayandığı ayrıca belirlenir; örnek tek başına üçüncü kişiden 200.000 TL alınabileceğini göstermez. Kanun alacaklı eşin yanında mirasçılarının dava hakkını da düzenler; somut başvuranın sıfatı ayrıca belgelenir.

Önceki Mal Rejimi Dosyasından Neler Hazırlanır?

  • Mal rejimi davasının dilekçeleri, alacak ve hesap raporları, ara kararlar ve varsa hükmün tam metni.
  • Davanın üçüncü kişiye ihbarına ilişkin dilekçe, tebligat ve dosya kayıtları.
  • Borçlu eşin bilinen malvarlığı, borçları, ödeme ve tahsil durumunu gösteren belgeler; varsa takip dosyası ve tutanaklar.
  • Alacağın tamamı, karşılanan veya karşılanabilir bölümü ve neden eksik kaldığına ilişkin belgeli hesap.

TMK 229’daki mahkeme kararının üçüncü kişiye karşı ileri sürülmesi, davanın kendisine ihbar edilmiş olması koşuluyla birlikte incelenir. İhbarın hangi talep ve kazandırmayla ilgili olduğu dosyadan görülmelidir. Başvuru sırası, mevcut kararın etkisi ve gereken usuli hazırlık, somut dosyadaki talepler ve belgeler üzerinden belirlenir.

Kazandırma ve Yararlanma Zincirini Gösterin

Devir tarihini, tarafları, aktarılan malı veya parayı, işlemin bedelini ve gerçek ödeme kayıtlarını aynı çizelgede toplayın. Tapu veya sicil kaydı yanında banka hareketleri, sözleşmeler ve mevcut yazışmalar işlem niteliğini açıklayabilir. Karşılıksız kazandırma iddiasını hangi olgunun desteklediğini ve bundan hangi kişinin yararlandığını ayrı belirtin. Sonraki işlemler veya birden fazla yararlanan bulunması taraf ve kapsam incelemesini etkiler.

Bu hazırlık, genel tasarrufun iptali veya muvazaaya dayalı tapu iptali davasının belge listesiyle aynı değildir. Kazandırmanın mal rejimi hesabına etkisi, eşin ödeme gücü ve üçüncü kişiye yöneltilen para talebi kendi dayanaklarıyla açıklanır. TMK 241’in mirastaki tenkis hükümlerine yaptığı kıyasen uygulama göndermesi de bu özel çerçevede değerlendirilir.

Bir ve Beş Yıllık Süreler İçin Hangi Tarihler Kaydedilir?

TMK 241’e göre dava hakkı, alacaklı eşin veya mirasçılarının haklarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde mal rejiminin sona ermesinden itibaren beş yıl geçmesiyle düşer. Öğrenme olayını, belgesini ve tarihini; mal rejiminin sona erme nedenini ve tarihini; önceki başvuru ve kararları ayrı kaydedin. Boşanma, mal rejiminin sona ermesi, alacak kararının kesinleşmesi ve kazandırmanın öğrenilmesi otomatik olarak aynı tarih değildir.

Devam eden davaların ve yapılmış başvuruların bu özel sürelerle ilişkisi dosya üzerinden incelenmelidir. Genel mal paylaşımı sürelerine ilişkin açıklama, 241’deki bir ve beş yıllık sürelerin yerine geçirilmez. Başlangıçta belgeli bir tarih ve talep çizelgesi kurulması, hangi başvurunun hazırlanacağını belirlemeyi kolaylaştırır.

Hukuki Dayanak

TMK 225, 229 ve 241, alacağın dayanağı ve ilgili dosya kayıtlarıyla birlikte okunur.

İlgili İncelemeler