Mirasın Hükmen Reddi Hangi Koşullarda İleri Sürülebilir?
Kısa Yanıt
Mirasbırakanın borçları malvarlığını aşıyorsa, üç aylık ret süresi geçse bile hükmen ret yönünden inceleme gerekebilir. Belirleyici olan ölüm tarihindeki ödeme gücü ve mirasçının sonradan yaptığı işlemlerdir. Biz alacak taleplerini, mal kayıtlarını ve dosyanın aşamasını karşılaştırıp iddianın hangi delillerle değerlendirilebileceğini açıklarız.
Bir yakınınızın borcu için yıllar sonra ödeme emri almış olabilirsiniz. Üç ayın geçtiğini görünce bütün borçları üstlenmek zorunda olduğunuzu düşünebilirsiniz. Hükmen ret, süresinde yapılan gerçek ret beyanından farklı bir kurumdur. Ancak yalnız borç bulunması veya mirasçının malvarlığını bilmemesi yeterli değildir. Biz önce ölüm günündeki terekeyi, borçların dayanağını ve sizin yaptığınız işlemleri inceleriz. Sonraki savunmayı bu kayıtlar üzerinden, başvurunuzun aşamasını gözeterek değerlendiririz.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.
Ölüm Tarihindeki Ödeme Gücü Araştırılır
TMK 605/2, mirasbırakanın ölümünde ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olmasına sonuç bağlar. Bugünkü borç bakiyesi tek başına o günkü durumu göstermez. Taşınmazlar, banka varlıkları, alacaklar ve borçlar aynı tarih esas alınarak karşılaştırılmalıdır. Sonradan değer kazanan bir mal veya büyüyen faiz yükü, ölüm günündeki hesabın yerine doğrudan konulmaz.
Hükmen Ret ile Gerçek Ret Ayrılır
Gerçek ret, süre içinde sulh mahkemesine yöneltilen kayıtsız ve şartsız beyana dayanır. Hükmen rette ise kanunun öngördüğü durumun bulunup bulunmadığı tartışılır. TMK 606’daki üç aylık süreyi, hükmen ret iddiasını otomatik kapatan bir tarih gibi kullanmayız. Buna karşılık mevcut icra veya dava dosyasındaki süreleri ayrıca kontrol ederiz.
Terekeyi Sahiplenme İddiası Önemlidir
Miras malını kendi hesabına satmak, gizlemek veya terekeye olağan yönetimi aşacak biçimde karışmak değerlendirmeyi değiştirebilir. Her ödeme, koruma veya bilgi alma işlemi aynı nitelikte değildir. TMK 610 çerçevesindeki davranışları belgeleriyle inceleriz. Alacaklının kabul veya sahiplenme iddiasına hangi işlemle dayandığı, savunma hazırlığının önemli bir parçasıdır.
İleri Sürme Yolu Dosyanın Aşamasına Göre Seçilir
Bir tespit talebi ile açılmış alacak davasındaki savunma veya icra takibindeki başvuru aynı usul işlemi değildir. Borçlunun kim olduğu, takip türü ve tebligat tarihi belirlenmeden tek dilekçe önerilmez. Hükmen ret iddiası, borcun gerçekliği ve miktarıyla ilgili diğer itirazlardan da ayrılır; her talebin kapsamı ayrı kurulur.
Dosyanızda Neleri İnceleriz?
Tereke Hesabını Kurarız
Ölüm tarihindeki tapu, banka, araç, şirket payı ve borç kayıtlarını aynı tabloda karşılaştırırız. Bugünkü değerle geçmişteki değerin birbirine karıştığı kalemleri ayırırız.
İşlem Geçmişini Okuruz
Miras mallarına ilişkin satış, tahsilat, ödeme ve kullanım belgelerini inceleriz. İşlemin koruma amacı mı yoksa sahiplenme niteliği mi taşıdığına bakarız.
Savunma İhtiyacını Belirleriz
Ödeme emri, dava dilekçesi ve tebligatları birlikte okuruz. Hangi delilin hangi iddiayı desteklediğini, hangi kaydın eksik olduğunu ve öncelikli başvuruyu açıklarız.
Üç Adımda İlerleyelim
Konunuzu İletin
Konunuzu ve dosyanızın mevcut aşamasını kısaca anlatın. Önce ihtiyaç duyulan çalışma türünü belirleyelim.
Çalışmayı Yazılı Netleştirelim
Kapsamı, ücreti ve takvimi çalışmaya başlamadan önce yazılı belirleyelim. Gerekli belgeleri bundan sonra paylaşalım.
Seçenekleri ve Adımları Açıklayalım
Ölüm tarihindeki mal ve borçlar ile sonraki işlemlere ilişkin yazılı görüşü sunalım; hükmen ret iddiasının delil eksiklerini ve öncelikli savunma adımlarını açıklayalım.
Sık Sorulan Sorular
Hiç mal bilinmemesi hükmen ret için yeterli mi?
Hayır. Bilinmeyen mal bulunabilir. Ölüm tarihindeki aktif ve pasifin araştırılması, ödemeden aciz durumunun dayanaklandırılması gerekir. Aile içindeki bilgi eksikliği tek başına borca batıklık kanıtı değildir.
Üç ay geçtiyse ödeme emrini bekletebilir miyim?
Hayır. Hükmen ret ile icra ve dava süreleri farklıdır. Tebliğ tarihini başvurunuzda belirtin. Dosyanın türüne uygun savunma ve başvuru yolunu ayrıca değerlendirmek gerekir.
İlgili Miras Konuları
İlgili Sorular
Başvuru Kaynakları
605/2, 606, 610
Ölüm Tarihindeki Mal ve Borçları Birlikte İnceleyelim
Konunuzu İletin. İlk adımda sorununuzu ve dosyanızın aşamasını kısaca anlatın. İkinci adımda ücretli çalışmanın kapsamını, ücretini ve takvimini başlamadan önce yazılı belirleyelim. Üçüncü adımda kararlaştırılan kanaldan alınacak belgeleri inceleyip seçenekleri ve öncelikli işlemleri açıklayalım.
İlk inceleme ve ikinci görüş ücretlidir. Çalışmanın kapsamı, ücreti ve takvimi başlamadan önce yazılı belirlenir.