Gayrimenkul ve Mülkiyet — TR

Dönüşümde Yeni Daire, Net Alan ve Şerefiye Nasıl İncelenir?

Yeni daire paylaşımı, aynı alan tanımlarıyla hazırlanmış plan, değerleme ve ödeme çizelgesinin birlikte okunmasını gerektirir.

Dönüşümde size bırakılacak yeni daireyi incelemek için eski ve yeni bağımsız bölüm bilgileri aynı çizelgede karşılaştırılır. Tapudaki arsa payı, projenin alan hesabı ve sözleşmedeki bölüm tahsisi farklı veriler taşır. Kat, cephe, kullanım ve eklentilerin değer üzerindeki etkisini anlatan şerefiye çalışması, hangi dairenin kime verileceğini ve varsa denkleştirme bedelini açıkça gösteren sözleşme ekleriyle birlikte okunmalıdır.

Eski ve Yeni Bölümü Aynı Kimlikle Eşleştirin

Eski tapu, onaylı proje ve fiilî kullanım bilgilerini toplayın. Yeni projede blok, kat, bağımsız bölüm numarası ve cephe henüz kesinleşmemişse bu belirsizliğin sözleşmede nasıl giderileceğini sorun. “Aynı yerde daire” veya “eşdeğer bölüm” gibi ifadelerin hangi plan ve ölçüye bağlandığı belirlenmelidir.

Fiilen kullanılan alanın onaylı projedeki ve tapudaki karşılığı ayrıca kontrol edilir. Bir bölümün yıllardır kullanılması, o alanın yeni projede aynı hukuki nitelikle tahsis edildiğini göstermez. Yeni çizelgenin hangi proje tarihine ait olduğu ve proje değişirse tahsisin nasıl güncelleneceği de kayda bağlanmalıdır.

Net, Brüt ve Genel Brüt Alanı Ayrı Sütunlarda Gösterin

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.4, bağımsız bölüm net alanını, brüt alanını, toplam brüt alanını ve genel brüt alanını ayrı tanımlar. Net alan hesabında duvarlar arasındaki temiz alan esas alınırken yönetmelikteki boşluk ve diğer istisnalar gözetilir. Ortak alanlar, bağımsız bölüm dışındaki eklentiler ve en az bir cephesi açık balkon/teras gibi alanlar net alanla birleştirilmez.

Bu nedenle eski dairenin net alanını yeni dairenin genel brüt alanıyla karşılaştırarak büyüme veya küçülme sonucu çıkarılmamalıdır. Ölçüm ve proje hesabı mimar veya ilgili teknik uzman tarafından aynı tanımlarla hazırlanmalıdır. Sözleşme de vaat edilen alanın türünü, hangi projeye göre hesaplandığını ve farklılık çıkarsa uygulanacak yöntemi açıklamalıdır.

Şerefiye Hesabı Hangi Farkları Açıklıyor?

KarşılaştırmaBelgede aranacak açıklama
Kat, cephe ve konumEski ve yeni yerin plan üzerinde gösterilmesi; manzara, ışık ve erişim varsayımları.
Alan ve kullanımAynı alan tanımı, kullanım türü, oda düzeni ve hesaba katılan özellikler.
Eklenti ve ortak yerDepo, otopark veya bahçe için mülkiyet, eklenti ya da kullanım düzeninin açıklanması.
Değer farkıDeğerleme tarihi, emsaller, katsayıların gerekçesi ve farkın nasıl kapatılacağı.

Her projeye uygulanacak tek bir şerefiye katsayısı veya eski daireyle aynı kat ve alanı sağlayan genel bir paylaşım formülü varsayılmaz. Uzmanın değer hesabı ile tarafların kabul ettiği tahsis ve ödeme düzeni ayrı gösterilir. Karşılaştırılabilir tekliflerin aynı varsayımları kullanması, farkın nereden doğduğunu anlamayı kolaylaştırır.

Arsa Payı ile Denkleştirme Bedelini Birbirine Bağlayın

Kat Mülkiyeti Kanunu m.3, arsa payının bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle orantılı kurulmasını öngörür. Sonradan ortaya çıkan değer artışı veya azalışı, mevcut arsa payını kendiliğinden değiştirmez; kanundaki istisna saklıdır. Bu kural, dönüşüm sözleşmesinde kararlaştırılan yeni bölüm ve şerefiye ödemesinin tek başına hesabı değildir.

Bir malik ek bedel ödeyecek veya alacaksa tutarın dayanağı, ödeme zamanı, mahsup edilen kalemler ve proje değişikliğinin etkisi yazılmalıdır. Sözleşme, paylaşım çizelgesi, mimari plan ve ödeme tablosu arasında aynı bölüm numaraları ve tarihler kullanılmalıdır. İmzalanacak son sürüm ile önceki teklifin farklı olduğu yerler işaretlenir.

6306 sayılı Kanun kapsamında satılacak arsa payının rayiç değer dosyası ayrı bir incelemedir. Bu rehber imza öncesindeki yeni bölüm ve değer farkı hesabına odaklanır; teslimde alan veya imalat uyuşmazlığı ortaya çıktıysa sözleşme ve teknik tespit üzerinden ayrıca değerlendirilir.

İlgili İncelemeler

Hukuki Dayanaklar

Hukuki kontrol: 16 Kasım 2026.

Hukuki Dayanaklar ve Başvuru Kaynakları