Alacak ve İcra — TR

İflas Yolunun Açık Olduğu Borçlular ve Başvuru Türleri

Takipli ve doğrudan iflasın ayrımı, iflasa tabi olma koşulu, yetkili mahkeme ve haciz yolundan farklı toplu tasfiye sonucu.

Hukuki Makale · 12 Kasım 2026
Av. Thomas Andreas Di Constantinople

İflas, borçlunun haczedilebilir malvarlığının alacaklıların ortak yararı için tasfiye edilmesine yönelen toplu takip yoludur. Her gerçek veya tüzel kişi hakkında iflas istenemez. Öncelikle borçlunun iflasa tabi olup olmadığı, ardından somut başvuru için kanuni nedenlerin gerçekleşip gerçekleşmediği incelenir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 43. maddesi, tacirler ile özel hükümler gereği iflasa tabi olan kişileri esas alır. Bir kişinin ticari faaliyetle ilgisinin bulunması, her durumda tacir sıfatının bütün sonuçlarını doğurmayabilir. Ticareti terk ve şirket türü gibi unsurlar ayrıca önem taşır.

Takipli iflasta süreç, iflas yoluyla ödeme emri ve buna ilişkin aşamalar üzerinden ilerler. Doğrudan iflasta ise kanunda sayılan özel nedenler uyarınca mahkemeye başvurulur. Borcun ödenmemesi, her iki yolun bütün koşullarını tek başına karşılayan ortak bir gerekçe değildir.

İflas kararı icra dairesi tarafından verilmez; görevli asliye ticaret mahkemesinin yargısal incelemesi gerekir. Yetki, borçlunun işlem merkezi ve ilgili özel kurallarla bağlantılıdır. Alacağın varlığına ilişkin uyuşmazlıkla iflas koşullarının değerlendirilmesi, başvuru türüne göre farklılaşabilir.

Örneğin bireysel haciz dosyasında tahsilat yapılamaması, borçlunun otomatik olarak müflis sayılması sonucunu doğurmaz. İflasın açılmasıyla birlikte yalnız takip alacaklısını değil diğer alacaklıları da ilgilendiren tasfiye rejimi doğar. Haciz ve iflas yollarının birlikte veya art arda kullanılması da aynı alacağın mükerrer tahsilini haklı kılmaz.

Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.